İsrafçılığın rəmzi olan şəhər

Tikililərin yenidən sökülərək bərpası göz qabağındadır. Daima yolarda gedən iş-güc sahibləri və sərnişinlər buna daha çox şahid olublar. Təzə avtovağzalın köhnəsi yazdıqlarımızı təsdiqləyir. “Atalar üç dəfədən deyib” misalının doğru-səhvliyi bir yana, məhz bu avtovağzalın taleyindən danışır. Yəni üç dəfə yerini dəyişdirdikləri avtovağzal, deyəsən öz yerini tapıb.

Bizim məqsədimiz yeni avtovağzal haqqında yazmaq deyil, sadəcə xərclənən pulların havaya uçmasıdır. Tikinti işi apranlar və yaxud xırda ev təmir edənlər bilirlər ki, xeyli miqdarda pul xərclənir. Hələ bu, kiçik evdən danışılır. Edilən səhvlər və səhlənkarlıqlar üzündən büdcəmiz sökülür. Çəkilən asfalt yolların dəfələrlə uçurulub-salınması adiləşib. Bu gün yol gedən sürücülər şikayət etməkdən də yorulub. Parkların qazılması, çəmənliklərin qazılıb məhv edilməsi və parkın metlax, kafellərini dəfələrlə sökülüb, yenidən tikilməsi büdcəmizə, millətimizə qarşı israfdır.

Saymaqla bitməyən israfçılıqlar. Görəsən axırımız necə olacaq? Bir gün görəcəyik ki, sandığımızda heç nə qalmayıb. Onda “Vay pullarımızı dağıdıblar!” – deyə qışqırsaq da, köməyimizə çatan olmayacaq.

Bildiyimiz kimi, ölkəmizdə xeyli camaat işsizdir və xərclənən pullar boş yerə israf edilməzsə, Bakı şəhərində bir nəfərin işsiz, maliyə tərəfdən əziyyət çəkdiyini görmərik. Burada yaxşı deyiblər: ”Yuxularınız çin olsun.”

Zeynəb Aslanova

İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Uşaqları dilənçiliyə nə vadar edir?

Küçədə, parklarda, metroda, marşrutlarda və bir çox yerlərdə rastlaşdığımız kiçik yaşlı uşaqların dilənçiliklə məşğuliyyətinin səbəbləri aclıqdan deyil. Sadəcə olaraq, İnternet klublarında oyunları ilə məşğul olmaq həvəsi sayasində bu işə qurşanırlar.

Hər gün bu işə adət etmiş uşaqların geyimləri təmiz və səliqəli olduğundan diqqətimizi çəkdi. Onlara yaxınlaşıb: “Siz niyə dilənirsiniz?”, deyə soruşduqda bizdən qaçıb, uzaqlaşdılar. Lakin ikinci dəfə: “Sizi polisə aparacığıq”, dedikdə, uşaqlardan biri “biz böyük qardaşımızın qorxusundan dilənirik” deyə cavab verdi. Sözlərinin doğru olub-olmadığını öyrənmək üçün birbaşa uşaqlarla həmin İnternet klubuna yollandıq. İçəri daxil olduqda bu balaca körpələrin sözü təsdiqləndi. Böyük qardaşları: “Nə tez gəlmisiniz, nə qədər pul yığmısınız?” dedikdə, uşaqlar bizi göstərdilər.

Saf, təmiz uşaqları azdırmaq böyük günahdır. Təkbaşına küçələri dolanaraq, pul yığan balacaların başına nələr gələcəyindən xəbərimiz var. Onları oğurlayıb, sağlam orqanlarını götürən manyaklar, düşmənlər hər birimizə tanışdır. Bu gün dilənçilik edən uşaqların aqibəti uçurumdur. Onlar heç bir peşəyə sahib olmaq istəmirlər. Beyinlərinə həkk olunmuş və özlərində asan pul qazanmaq kimi hesab etdikləri dilənçilik, heç də asan başa gəlmir. Hərə bir söz deyib, təhqir edir və üstəlik, onlara pul verən insanlar isə kömək əvəzinə uçuruma yuvarladırlar. Onlara pul verilməsi düzgün deyil. Çünki bilmirsən gizlin gəlib, ya bu pulları hara xərcləyəcək. Məsəl üçün elə uşaqlar var ki, dilənçilik etdikləri müddətdə çəkilmiş siqaret tütünlərini yerdən yığaraq, kiçik ciyərlərinə sümürərək, özlərini məhv edirlər. Uşaqları başdı-başına buraxmaq olmaz. Belə yaşlarda uşaqlarımız ana, ata nəvazişinə ehtiyac duyduğu vaxtlarda, onları küçələrə salıb, diləndirmək insana yaraşan xüsusiyyətlərdən deyil! Uşaqları hər adamın ümidinə, ixiyarına buraxmaq olmaz!

Körpələri qoruyun, çünki onlar bulaq kimi saf, dünyanın yaraşığı və davamçılarıdır.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyi

Yarımçıq məscid və yeni tikilmiş hündür bina

Dünya ölkələrinə nəzər saldıqda, Azərbaycan məscid tikintisinə nəzarəti dayandırıb. Bu son illər müşahidə olunan məsələ deyil. Sovet dövrlərində inanclı insanlar məscid sözünü dillərinə gətirə bilmirdilər. O dövrlərdə bir çox məscidlərimizi anbar, kitabxana, muzey və başqa bu kimi yerlərlə əvəz edirdilər. Buna misal olaraq indiki “Cümə məscidi” o zamanlar muzey kimi, Tbiliski prospektində yerləşən xristianlara məxsus kilsə isə anbar kimi fəaliyyət göstərirdi. Açığı, son dövrdə abdlaşdırılıb, ya yox - bu başqa mövzudur.

İndi keçək əsas mövzuya. Yeni Günəşlidə Fatimeyi-Zəhra(ə) xanım adına məscid və mədrəsə kompleksi neçə ildir ki, təmirsizdir. Lakin məscid yaxınlığında il demirik, bir neçə ay öncə salınmış bina artıq istifadəçilərin ixtiyarına verilib. Döğrusu, çox qəribə və maraqlıdır. Necə olur, iki mərtəbəli məscid illərdir ki, tamamlanmır, lakin yenicə salınmış binaya gücümüz yetərli qədər çatdığı üçün belə tezliklə tikilib, istifadəyə verilir.

Bildiyimiz kimi, Bakı şəhəri 2009- cu ildə dünyada İslam mədəniyyət paytaxtı elan olunub. Buna baxmayaraq məscidlərin tikintisi, təmiri və digər islama aid işlərin natamam, bəzən də manelər buna diqqətin az olduğuna işarə edir. Digər bir məsələ də namaz otağının V.İ.P otağı ilə əvəz edilməsi halları ilə də qarşılaşmağımızdır. İndi biz Sovet dövründə yaşamırıq ki. İndi biz azad, dillərdə öz mənasını itirən demokratik ölkədə yaşayırıq. Buna baxmayaraq, Sovet qalıqlarını görmək də mümkündür.

Bir çox insanları intizarında qoyan “Yeni avtovağzal”ın açılışı nağıl kimi xəyallarda dolanır. Düzdür, tikilib ərsəyə çatdırılıb və bu böyük avtovağzalda kiçik namaz otağı da hazırlanıb inanclı insanların ixtiyarına verilməli idi. Əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, namaz otağını özləri üçün istirahət otağı ilə əvəz edən sovet oğulları yanlış hərəkətləri ilə çox səhv addım atdılar. Allahın yaratdığı torpaqda ona şükr etmək əvəzinə, “unutqan” insan burada da iç üzünü göstərdi. Allah bizləri unutqan bəndələrdən həm uzaq və həm də onlardan etməsin! İlahi, amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Adına layiq olmayan 20 yanvar metrosu

İşdən evə gəlirdim. Yolumu 20 yanvar metrostansiyasından saldım. Fikirləşdim ki, şəhidlərimizin xatirəsinə həsr olunmuş şəkillər və yaxud çox vaxtlar metrolarda qoyulan əcnəbilərin əxlaqsız kliplərin, şəkillərin əvəzinə, şəhidlərimizin yad edilməsi və onlara həsr olunmuş çəkilişlərin göstərilməsi qanlı 20 yanvar hadisəsinin səbəbkarlarını, düşmənlərimizi xatırlatmaq yaxşı olardı. Lakin düşüncələrim həyata keçmədi. Hər tərəfə göz gəzdirdim, amma nə bir şəkil, nə də bir yazı görmədim. Onda niyə bu metrostansiya “20 yanvar” adlandırılıb? Yəqin başqa ad tapa bilmədiklərinə görə məhz 20 yanvar adlandırıblar…

Görəsən insan niyə belə unutqandır? Özü hansısa hadisəni unutmaq istədikdə, başqalarını da buna məcbur edir. Yaddaşlarımızda, tarix səhvələrində qanlı gün kimi qeyd olunan, xüsusən də böyük Şəhidlər Xiyabanının şəhərimizin mərkəzində salınması onu göstərir ki, bu günü unutmaq olmaz. Biz düşmənlərimizdən qisas almalıyıq. Amma bu gedişlə nə qisas, nə də torpaq almağa ləyaqətimiz, gücümüz qalmayacaq. Əgər düşmənlərimizin etdiyi vəhşilikləri, bəzilərimiz asanlıqla uduruqsa, deməli düşmən bizdən güclüdür. Hər an etdiyi murdar əməlini təkrarlamağa hazırdır. Bəlkə ayılmaq vaxtıdır?! Bəlkə gözlərimizi ovub, diqqətlə keçmişimizi yad edib, qeyrət hisslərini silkələyərək, toz basmış qəlbləri, yatmışları oyatmaq vaxtıdır?! Bu günü olduğu kimi xatırlayın. Bu günü günahsız millətin aldadılaraq, zalımların qarşısına çağırıldığı gün kimi xatırlayın. Ən azı bu gün dünyaya olan məhəbbətinizi boğmağa çalışın. 20 yanvar şəhidlərini ziyarət etmək azdır. Qəlbən onların göstərdikləri qəhrəmanlığı, vətənlərinin azadlığı üçün toplaşaraq, silahsız, qorxmadan düşmənlə üz-üzə gəlmələrini unutmayın. Bir gün yad etmək azdır. Torpaqlarımızı düşmən tapdağından azad etdiyimiz günə kimi xatırlanası gündür 20 yanvar.

Xatirələrim həmin illərə yönəldi…

Bakı şəhərinə tərəf hərəkət edən tanklar, rus əsgərləri camaatı narahat edirdi. Narahat, dinc əhali arasında biz də təşviş içində idik. Kənddən Bakı şəhərinə gəlirdik. Yollarda sıralanmış tanklar maşınları saxlatdırıb, özləri hərəkət edirdilər. Balaca qardaşım atamdan soruşanda ki, “Ata, bu əsgərlər kimdir?!” Atam: ”oğlum, onlar bizə kömək etməyə gəliblər”, - deyə cavab verdi. Amma atam çox həyəcanlı idi və hiss edirdim ki, biz yanında olduğumuz üçün çox narahatdır. Həmin gün axşam üzbəüz bağda saxlanılan, zənçirlənmiş it ipini dartaraq səhərə qədər canavar kimi uladı. Heyvanlar həssas olurlar. Onlar baş verəcək faciyəni, qəzanı hiss edirlər. Müqaisə etikdə bir itin zalım düşməndən ağıllı olaraq, insana yanması, onun dərdinə ağlaması qəribədir.

Və bir gün axşam gurultu səs eşitdik. Pəncərəmiz Sumqayıt yoluna baxırdı. Məsafə uzaq olsa da, maşınların işıqlarını görmək mümkün olurdu. Böyük alov göyə qalxdı. Sonra avtomat səsləri də eşidildi. Biz işıqları söndürdük və asta-asta danışmağa başladıq. Sanki bizi eşidirlərmiş kimi. Səhər televiziya xəbərlərindən məlum oldu ki, sarı “ Jiquli” markalı maşın partladılıb.Görəsən baş verən bu hadisələrin qarşısını almaq, onların şəhərin mərkəzinə tərəf hərəkətlərini dayandırmaq olmazdımı? Hər şey mümkün olardı, çünki indiki kimi unudaraq, yaddaşlarımızdan sildiyimiz tariximizi məhv etdiyimizə görə 20 yanvar faciəsi, bir daha təkrarlandı. Sümükləri indi-indi üzə çıxan insanların başlarına gətirilən əzabları, vəhşilikləri, diri- diri torpağa basdırılan müsəlman bacı-qardaşlarımızı, analarımızı, atalarımızı, babalarımızı, nənələrimizi necə unuda bilərik?! Qəlbində öz vətəninə, anasına sevgim var deyən insanda bu cür unutqanlığı görmək, onun yalan söylədiyini açıqlayır. Çox zaman şəhidlərimizi yad etmək üçün bir, beş dəqiqə sükut edirik. Həmin sükut içində düşünün, onların çəkdikləri, hiss etdikləri əzabı, ağrıları, bir də qəlblərinizdə yer salacaq qəhrəmanlıqlarını…

Şükür olsun Allaha! Onun əmrlərini eşidən və əməl edən bəndələrə. Onun hər kəlməsinə ”Ləbbeyk” deyən saleh qullarına. Biz şəhidlərə qibtə etməliyik. Çünki Allahın nəzərində ən gözəl ölmək - Onun yolunda canından keçərək şəhid olmaqdır. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət etsin. İlahi, amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Ad günü, yoxsa şükür günü

Bu il Məhərrəmlik ayında bir çoxlarının ad günü qeyd olunurdu. Çox maraqlıdır ki, insanlar belə günlərdə İmam Hüseyn əzadarı olmaq əvəzinə, şənlənərək, ad günlərini qeyd edirlər. Soruşanda isə, “mən İmam Hüseynə (ə) xatir ehsan edirəm”, - deyir. Bəs məhz niyə həmin gün?!

Düzdür, hər şey niyyətə bağlıdır. Amma gəlin özümüzü aldatmayaq. Biz demirik ad gün keçirtməyin. Sadəcə olaraq bu bir ay ərzində heç olmasa o əziz İmamın (ə) nələr çəkdiyini, çox demirik, bir ay yaşaya bilsək, axirətdə üzümüz daha sevincli olar. Özümüzün ilimiz olmayan yeni il və “sevgililər günü” onsuzvda unutmağı tez bacaran insanlara bu ayı unutdurdu.

Allahdan uzaqlaşmaqda olan bu tip insanlar, ömürlərini, qəhqəhə içində keçirtməyi üstün bildilər. Mənasız “sevgililər günü” adlandırdıqları gün yaxşıca yadımdan çıxmışdı. Küçədə hamının əlində, xüsusən qadınların əllərində tutduğu güllər məni təəcübləndirdi. Və biz həmin gün əlamətdar tarixi qeyd etdiyimiz tədbirdən gəlirdik. Bizə elə gəldi ki, camaat da həmin tarixi qeyd edir. Lakin unudulmağa layiq olan “sevgililər günü”nü qeyd etdikləri anlaşıldı.

Çox təəssüf hissi keçirdik. Görəsən niyə əsl vacib olan, hansı ki, həmi günlər bizim qeyd etməli olduğumuz gündür, onu unuduruq, lakin mənasız, yersiz “bayramları” yaddaşlarımıza həkk edirik?!

Deyəsən mətnin başlanğıcından uzaqlaşmışıq. Hə, ad günü məsələsinə gəldikdə, pis deyil. Amma diqqətlə bu sözə fikir verdikdə, ad günlə döğum gününü bir tutmaq düzgün olmur. Biz tanıdığımız insanlara bəlkə bu günü şükür günü adlandıraq dedikdə, razılaşdılar. Döğrusu, uyğunluğu və yaxınlığı daha çoxdur. Həqiqətdə insan hər vaxt Allaha şükür etməlidir. Amma həmin gün ki, ad günü adlandırırıq, o gün şükür etməyin əsl məqamıdır. İki rükət namaz qılıb Uca Yaradanınına şükr etmək nə gözəl olardı! Və Allaha ona görə şükür etməliyik ki, bizim kimi bir varlıq, ruh onun nəzərində olub ki, bizi yaradıb. Bu çox sevindirici və şükür ediləsi məsələdir. Yaxşı olardı anlaşılmaz musiqlər əvəzinə, ad günlərimizdə”Şükür” adlı surud hazırlayıb, bu günün mənasını dərindən başa düşərdik.

Zeynəb Aslanova

İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Rüşvət xəstəliyinə yoluxanlar

Qızını orta məktəbə qoyan qadının “kaş qızım böyüməyəydi” deməsindən çox narahat oldum. Şikayətinə qulaq asdıqda bildim ki, əziyyət çəkən, atasız uşaq böyüdən bu ananın dərdi - qızının orta məktəbdə oxuması idi. Hər gün məktəbdən pul istəyən müəllimlərin onu böğaza yığdıqlarını söyləyən bu valideyn, bezdiyini bildirirdi. Şagirdlərdən pul tələb edən dırnaqarası müəllimlər “rüşvət xəstəliyinə” tutulublar.

Xəbərlərin verdiyi məlumata əsasən 2009-cu ildə, yəni bu il Azərbaycan dövlət büdcəsindən maliyyəşən təhsil müəssisələrində çalışan işçilərin vahid tarif cədvəli ilə müəyyən edilən aylıq vəzifə maaşlarının artımı barədə sərəncam imzalanıb.

Şikayət edən qadın isə “müəllimlər acından ölür”, - deyir. Mənim kimi bütün valideynlərdən bu gün təmir işləri üçün, sabah digər işlər üçün pul yığan müəllimlər “yoxdur!” sözünü başa düşmürlər! Məktəb müəllimlərinin əlindən borc içində olan qadın “verməyəndə də uşağa dərs keçmirlər, onunla yaxşı rəftar etmirlər”, - deyə söylədi. Bəs görəsən müəllimlər aldıqları maaşla kifayətlənmirlər?

Bildiyimizə görə artım var, amma bu bütün müəllimlərin hamısına verilmir. Əgər verilsə də, bu orta məktəb müəllimlərinin real maaşı işıq, qaz ,su və çörək puluna yetir. Digər ölkələrə nəzər salsaq, orada müəllimlər məsələn, Turkiyədə orta məktəb müəllimi 700-800 dollar, Rusiyada isə 500 dollardan artıq maaş alır. Azərbaycan ölkəsinə gəldikdə isə heç 250 manat alan müəllim tapa bilmərik. Tanıdığımız müəllimlərdən birinin maaşını soruşanda neçə manat alırsan? O, bizə 110 manat aldığını bildirdi.

Həmin müəllimin dediyinə görə, işlədiyi məktəbdə maaşın azlığından şikayət edəndə bir çox müəllimlər onun narazıçılığına etirazlarını bildiriblər. Əvəzində “sən məgər təkcə maaşla dolanırsan, uşaqlardan niyə pul tələb etmirsən?” deyənlərin sözlərindən, rüşvətin məktəblərdə adi hala çevrilməsi göz qabağındadır. Görünür artım heç də kifayət etmir, çünki ödəniləcək təlabatları yerinə yetirmək, ölkəmizdə təyin olunan maaşla həyata keçmir. Bu səbəbdən müəllimlər tələbələri və şagirdləri deyil, maaşı düşünürlər. Öz haqlarını tələb etməyi bacarmayan müəllimlər, rüşvəti asan gəlir hesab edirlər.

Yaranan maddi əziyyət, həm indimizə, həm də gələcəyimizə bir çox böyük maneələr törədir. Şagirdlərə, valideynlərə psixoloji təsirlər, onları elm öyrənməkdən uzaqlaşdırır. Valideyn də həmçinin öz övladının oxuduğu məktəbdə məcburən, zorla istədikləri pulları verə bilmədikdə çox böyük narahatçılıq hissi yaşayır. Əsəbiləşən valideynin uşağının dərsləri ilə məşğul olmağa taqəti qalmır.

Bəzi insaflı müəllimlər də var ki, onlar “mən rüşvəti evimin qapısından içəri sala bilmərəm, onu nə özüm, nə də balalarıma yedizdirə bilmərəm”. Gecələr qaravolçu, şirniyyat dükünlarında işləyən zəhmətkeş müəllimləri nə məcbur edir axı? Maaşın azlığından, əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, yalnız qaz, işıq, su, çörək pulunu heç çatdırmayan müəllimlər məcbur qalaraq, gecələr də işləyirlər. Digərləri kimi şagirdlərə, valideynlərə əziyyət vermirlər.

Görünür maaşlar həqiqətən normal deyil. Bəlkə ehtiyacları ödəyəcək qədər maaş alınarsa və bu işlərə diqqətlə yanaşılarsa, bəzi müəllimləri rüşvət xəstəliyindən müalicə etmək olar.

Amma həm özlərinə, həm şagirdlərə və həm də onların valideynlərə zülm edənlər bilməlidirlər ki, ən böyük zülm özlərinə edilir. Çünki əbədi həyatda zülm yox, zülm edən günahkar insanlara güclü əzab və cəza var.

Zeynəb Aslanova

İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

«Bizi narahat etməyin…»

Ölkəmizdə baş verən, qəzəb doğuracaq hadisələrə diqqət etdikdə, yuxarıların "Bizi narahat etməyin" deyə, müraciətlərini başa düşürük. Elə bil ki, qiymətlərin düşməsindən danışan milləti bir başqa yolla başa salmaq istəyirlər. Buna başa salmaq da demək olmaz. Məcburi qəbul etdirməyə daha uyğun gəlir.

Ailə cəmiyyətin kiçik bir üzvüdür. Cəmiyyəti əzmək üçün birinci ailələrdən başlanır. Bizim ölkədə də vəziyyət belədir. Soyuq havalarda, evin küncündə büzüşən, zəif, xəstə uşaqların cəmiyyətdə hansı xidmətlərindən danışa bilərik?! İnsanı öz təlabatlarından uzaqlaşdırmaq, həsrət qoymaq, sizcə hansı anlama gəlir?! Yazmaqla bitməyən problemlər, tükənmək bilmir. Belə hallarda insan psixoloji duruma düşür. Gündəlik küçədə, işdə, evdə qarşılaşdığı bezdirici hallar, insanı gərgin vəziyyətə gətirib çıxardır. Əsəbiləşən camaat öz hirsini, gərginliyini aradan qaldırmaq istəsə də, mümkün olmur.

Hər səhər evlərdə işığı, qazı çox vaxtlarda suyu kəsənlər "Sakit olun, biz qiymətlərdə heç bir dəyişiklik, ucuzlaşma etməyəcəyik" deyib, öz qulaqlarının dincliyini təmin etmək məqsədini güdürlər. İnsanlar isə məmurları Allaha tapşırmaqla təskinlik tapırlar. Hər halda camaata verilən əziyyətlər, məmurların da başına gəlsəydi, çətinliyin nə olduğunu bilərdilər.

Amma insanların rifahını yaxşılaşdırmaq əvəzinə, özünü düşünənlər daşınıb-düşünsələr yaxşıdır. Çünki ömür qısa, həyat acı-şirin, ölüm isə hər nəfəslə yaxınlaşdığımız əbədi bir həyatdır.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Şikayət çox, çarə tapan yox

"Dərd üstünə dərd gələr". Nə deyirsiz-deyin. Bu misalın ünvanı düz bizim Bakı şəhəridir. Hər gün yeni-yeni çətinliklərlə üzləşən şəhər. Camaatın dərdini saymaqla tükənmir. Yağışların şiddətli yağması, dərdi olanların dərdini daha da artırdı. Düzdür, bəzi insanlar da var ki, yağışlı havanı çox sevir. Biz yağışın yağmasını pisləyə bilmərik. Allahın təbiətə bəxş etdiyi bir nemətdir. Hədis və rəvayətlərdən məlum olur ki, yağış yağanda insanın etdiyi dualar Allah dərgahında qəbul olur. Amma əllərimizi Uca Yaradana tutub, Ondan diləyirik: "Ya Rəbb, biz bəndələrə rəhmin gəlsin .Yağışın yağmasını dayandır. Bu gözəl nemətini bizlərdən al."

Biz xəritəyə baxanda , orada çayların sxemasını görürük. Bizim Bakı yollarına yuxarıdan, təyyarə ilə baxan hər bir insan yollarımızdan çay axdığını görər. Yağan yağış suları asfalt yolla elə axırdı ki, meşələrdən əriyib gələn çaylara bənzəyirdi. Məhz bu səbəbdən ölkəmizdə fəsillərin dəyişməsi acınacaqlı durum yaradır. Sakinlər əvvəlcədən tədarük görsələr də, görməsələr də vəziyyət dəyişilməz olur. Burada "Köhnə hamam, köhnə tas" misalı yerinə düşərdi. Ölkəmizdə gedən "təmir" işlərini heç də uğur saymaq olmaz. Narahat sakinlər, narahat halları ilə bərabər yaşamaqlarına davam edirlər. Amma bütün bunlar narahatlığın bir tərəfi…

Əsas narahatlıq isə nə fəsillə, nə yağışla bağlıdır. Əsas narahatlıq insan həyatının heç neçəyə olmasındadır. Hər gün orduda bir əsgərimiz öldürülür, ölür. Hər gün məişət zəminində kimsə qətlə yetirilir. Hər gün dünya bunlara dar imiş kimi şəhərin yollarıyla uçan maşınlar növbəti qurbanı əzib məhv edir. Laqeydlik mərəzi bürüyüb camatımızı. Narahat edən əsas budur…

Uca Yaradan buyurmuşdur: "Mənim bəndələrim bu dünyada rahatlıq axtarırlar. Onlar bilmirlər ki, Mən rahatlığı bu dünyada yox, axirətdə onlara hədiyyə edəcəm". İnşallah ki, Uca Yardan bizləri həqiqi rahatlıq tapanlardan qərar versin. İlahi Amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Unudula bilən günlər

Özlərinə, uşaqlarına ad gün edənlər, bəzi vaxtlar mən «Əhli-Beyt aşiqiyəm» söyləyənlər, nədənsə bu əzizlərin mövlud gününü unudur. Unutqan insanı başa düşmək olar. Çünki insan sözü unutqan deməkdir. Hər birimiz diqqətsizlik edib, əsl, köklü, islam tarixindən yan ötsək, demək dinimizi unutmuş olarıq. Allahın seçdikləri, bizlər üçün əziz və daima yaddaşlarımıza həkk olunmalıdır. Və o, əzizlərin doğum günləri bizlərə bayram, vəfat və şəhadət günləri isə kədər, hüzn, olmalıdır. İslam tariximizə, təqvimlərə nəzər salıb, gündəlik maraqlansaq yəqin ki, xeyrli olar. Təbliğ üçün ən faydalı yollardan biridir. Əzbər bilib, başqalarına da bu günləri xəbər versək, hamı yadda saxlayar. Balacaları təbrik etmək xüsusən vacibdir. Günahsız körpələrə öz tarixi keçmişlərini unutmaq zülmdür. Əgər hər il ad günlərimizi qeyd etdiyimiz kimi, Peyğəmbərlər və İmamlarımızın mövlud, şəhadətlərini xatırlatsaq, ədalət öz yerini tapar.

Yaxşı olardı səhər sübh tezdən insan yuxudan duranda, özü-özünə desin:" Görəsən bu gün mən Allah üçün nə edəcəm". Bu sözdən sonra yəqin ki, insan dinini sevər və Allah yolunda, Ona xatir iş görər.

Bildiyimiz kimi, tarixi məlum olmayan və yersiz keçirilən bayramlardan uzqlaşmaq, xüsusən bu məsələdə uşaqlara qarşı diqqətli olmaq lazımdır. Məhz belə günlərdə balalarımıza qayğı göstərməli, köklü bayramlarımızı qeyd etməli və uşaqların da orada iştirak etmələrini bilməliyik. Belə günlərdə hədiyyə alıb, körpələrimizi sevindirməliyik. Untqanlıq üzündən bu günləri unudanlar sonradan peşman olur. Və gələcəkdə öz balasının, "Ana, ata məni Şaxta babanın yanına apar" deyəndə çox çətin olur. Lakin həmin an gec olur.

Kiçik həşəratlar, yəni qarışqalar qışa tədarük görüb, özünə yem toplayır ki, ac qalmasın. Biz də uşaqlara qarşı qarışaqaların, qış tadarükünə hazırlaşdıqları kimi davranmalıyıq ki, sonra peşman olmayaq. Uşaqlar saf, təmiz və həssas olur. Onlara pisi yaxşı, yaxşını pis göstdərdiyin kimi də qəbul edirlər. Biz bu günlərdə çalışıb, ilk növbədə ailədə və qohumlar arasında sileyi-rəhm edib, qohumları təbrik edir, şəhadətlərdə isə daxilən bunu onlara hiss etdirməliyik. Bu yolla əziz İslam dinimizin əbədi qalmasına nail olarıq.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Təzə avtovağzala baxan köhnə hündür bina

Bir vaxtlar lazımsız və təhlükəli hesab etdikləri bina hələ də yararlıdır. Aşağı mərtəbələrində yaşayanlar da var. Onsuz da qara bəxtli olan bu binaya baxanda, görəsən sökəcəklər, ya təmir işləri aparılacaq? Bundan sonra bu binanın bəxti ya açılar, ya da bağlanar. Əgər sökməli olsaydılar, çoxdan sökərdilər. Yəni yeni avtovağzal tikilmədən öncə.

İndi bu hündürlükdə binanı necə sökəcəklər deyə, fikirləşirdim ki, ağlıma Bakı şəhərində gedən sökülüb-tikilmə işləri düşdü. Bu hündür bina o sökülən binaların yanında belə desək, qarışqadır. İndi hər şeyi yararsız göstərmək asandır. Amma bərpası düşünülmür. Bərpa olmağındansa, olmamağı yaxşıdır. Çünki bir həftə keçər-keçməz, əvvəlki vəziyyətindən də yararsız edirlər. Hər halda bu binanın taleyi müəmmalıdır. Yəqin ki, axırda tamam tikilib, sonra da sökülməli olacaq.
Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Dayanacaq qoyma planı

XXI əsrdə Bakı şəhərində qəribə düşüncəli insanlar görünməyə başlayır. Hər tərəfi şüşədən olan dayanacaqlar yəqin ki, hamıya tanışdır. Əvvəllər daşdan hörülmüş dayanacaqların sayı az, camaat isə fərqli olaraq, çox olurdu. İndi isə bu şüşə dayanacaqlarda yer çox, amma insan yox. Hərdən yolumu dayanacaqdan salıb, marşrut gözləyirəm. Baxırsan ki, səndən başqa insan yoxdur. Öz-özünə fikirləşirsən ki, bəlkə səhv gəlmişəm, burda dayanmalı deyiləm. Dayanacaqdan iyirmi metr uzaqlıqda isə, o qədər adam olur ki, heç bir- birilərinə, marşruta minməyə aman vermirlər.

Sən dayanacaqda marşrut gözləyirsən, marşrut isə dayanacağa yaxın düşmür. Bilmirsən sərnişinləri başa salasan, ya sürücüləri. Dayanacaqları nə prinsiplə filan yerə qoyurlar, başa düşmək olmur. Sanki dayanacaq qoyma planı var, filan qədər qoyuldu, raport verildi - vəssalam. Bəs bunun qışı var, küləyi var, onda necə olacaq? Ya da hər addımbaşı bir dayanacaq qoysunlar. Onsuz da getməyi ilə dayanmağı bir olur. Çox demirəm, sürücü azı yolda əlli dəfə saxlamalıdır. Bu da mümkün olan deyil! Çünki dayanacaqların tikilməsi üçün şüşə tapılar, amma orda dayanmağa insan tapılmaz. Odur ki, dayanacağın yerini müəyyənləşdirmək üçün, ilk növbədə camaatla məsləhətləşib, yerini təyin etmək olar. Müəyyən araşdırmalar aparmaq, yerində tədqiqatlar həyata keçirmək lazımdır. Sərnişinlərin rahat yığışdığı yerləri müəyyən etmək lazımdır. Bütün dünyada belə edirlər. Bizdə isə kimsə dayanacağı məhz burada qoymaq qərarına gəlibsə, artıq geriyə yol yoxdur. Mütləq həmin yerdə hörəcəklər, heç kim orada dayanmasa da.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Qafil və qatil

Əziz Peyğənbərimizin (s) yaşadığı dövrə nəzər saldıqda, o zaman cahil ərəblər, qız uşaqlarını lazımsız, pis məxluq hesab edirdilər. Və bu vandallar qız uşaqlarını diri-diri basdırıb, tələf edirdilər. Düşünmürdülər ki, öz balalarını, bir ananı məhv edirlər. Özləri də bir anadan, bir qadından dünyaya göz açıblar. Əgər onların da anaları körpə vaxtı, vəhşicəsinə torpağa basdırılsaydı, dünyaya gəlməzdilər. Öz övladını dir-diri basdıranlar, insanlıq məfhumundan uzaq kəslərdir.

O dövrdə qız uşaqlarına zülm, özlərinə isə əzab artıran, bu azğın insanları başa salmaq üçün, Allah Təala əziz Peyğəmbəri Həzrət Muhəmmədə (s) bu ayəni nazil etdi: «Onların birinə qız(ının olması) müjdəsi verilən zaman, qəzəb onu boğduğu halda (acıq və hiddətin çoxluğundan) üzü qaralar. O, verilmiş müjdənin pisliyindən öz qəbiləsindən qaçıb gizlənər (və bilməz ki,) görəsən onu xəcalətlə saxlasın, ya (diri-diri) torpaq altında gizlətsin? Bilin, pis hökm çıxarırlar!» («Nəhl» surəsi, 58; 59) Həqiqətən, Uca Yaradan yenilməz qüdrət və hikmət sahibidir.

Həzrət Muhəmməd (s) yaşadığı dövrdə cahil ərəblər qizlarını diri-diri torpağa basdırırdılar. Ən dəhşətlisi isə, bizim yaşadığımız dövrdədir. Quranda yazılanlar hər kəsə məlum olduğu halda, yenə öz nəfslərinə uyğun hərəkət edirlər. O dövrü, indiki dövrlə müqaisə etdikdə, "dırnaqarası" valideynlərin nəinki tək qız uşaqlarını, hətta saxlamağa imkanı, bacarığı olmadığı bəhanəsilə bütün körpələri, dünyaya gəlmədən yox edirlər. Heç harada basdırıldığından da xəbər tutmurlar..

Hər bir insan öz əməlinə görə mələkdən yüksək, heyvandan da aşağı səviyyəyə düşə bilər. Nəfsinə qalib gələn insan mələkdən yüksək, nəfsinin qulu olan isə heyvandan da aşağı səviyyəyə düşür. Meşədə yaşıyan vəhşi heyvan belə öz balasının cəsədini ya basdırır, ya da dartıb gizlədir. Balası ölmüş heyvanlardan birinin necə ağladığının şahidi olmuşam. Öz balasını iyləyib, ağlayan bu heyvanın səviyyəsi belələrindən yüksəkdir. Yuva tikib balalarını başına komalayan heyvanları da az görməmişik. Ruzidən şikayət etməyən bu heyvanlar hər əziyyətə qatlaşıb, öz balasını yedizdirib, yırtıcı heyvanlardan qoruyub, saxlayır. Bəs belə insanlar necə? Görəsən durumlarının heyvandan da aşağı düşməsinə səbəb nədir? Allahdan uzaq düşən və Onun hər şeyə şahid olduğunu unudan belələrinə yalnız bir ad yaraşır: qafil və qatil!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Sehr

Sehrin ilkin yaranma tarixi dəqiq məlum deyil. Çox qədimdən sehrbazlar və cadugərlər olmuşdur. Allahdan uzaq bu cür insanların etdikləri əslində batil və qarşısı alına biləndir. Ümumiyyətlə sehr nədir?

Sehr – hiylə, aldatmaq, həqiqətdə mövcud olmayan xəyallar, xüsusi «dualar»ı yazmaq və ya oxumaqla insanların cisminə, yaxud əqlinə zərər yetirmək, insanlar arasında düşmənçilik və təfriqə salmağa deyilir. Sehr böyük günahlardan hesab olunur.

Allah Təala Quranda sehr haqqında buyurub: "Yəhudilər Süleyman peyğənbərin mülki və səltənəti haqqında şeytanların oxuduqlarına uydular".

Həzrət Süleymanın dövründə bəzi adamlar da sehrbazlıqla məşğul olurdu. Onların sehrə aid olan kitab və yazdıqlarını, sehrbazlığın qarşısı alınsın deyə yığışdırtdırıb xüsusi yerdə saxlatdırsa da, fayda olmadı. Həzrət Süleymanın ölümündən sonra yazıları yenidən ələ keçirib, öz şeytani əməlləri ilə oynamağa başladılar. Müqəddəs şəriətimizə görə bu cür batil əməlləri təsdiqləmək – küfürdür.Və əgər biri peyğəmbərlik iddiası edib, bəzi xarüqüladə şeylər edərək camaatı azdırırsa, o zaman onu qarşılıqlı vasitələrlə zərərsizləşdirmək olar.

Bir hekayəti nəzərinizə çatdırırıq. Şeyx Bəhaninin dövründə bir nəfər özünü peyğənbər hesab edir və insanları azdırırdı. Şeyx bu yalançı peyğənbərlə Səfəvi hökmdarının sarayında görüşdü. Əvvəlcə elmi dəlillərlə onunla mübahisəyə başladı. Lakin o, heç bir sübutu qəbul etmirdi. Görüş sarayın yuxarı mərtəbəsində baş vermişdir. Və birdən yağış yağmağa başladı. O qədər yağdı ki, onların dayandıqları yerə kimi çatdı. Hamı narahat oldu. Suda boğulmasınlar deyə, qayıqlar gətirildi. Yalançı peyğənbər və cadugər addım atıb, qayığa mindi. Hamı ətrafa baxanda nə sudan, nə də ki yağışdan əsər görmədilər. Cadugər sarayın yuxarı mərtəbəsindən düz aşağıya düşüb, cəhənnəmə vasil olmuşdur. Şeyxin icad etdiyi şiddətli yağış və sel xəyali hadisələr yaratmaq bacarığının nəticəsi idi.

Həzrət Əli (ə) buyurur: "Sehrbaz Allaha küfr edən kimidir və onun yeri cəhənnəmin odundadır".

Sehr və möcüzənin fərqini çatdırmaq yaxşı olardı. Möcüzə,Allahın izni ilə, köməkçi vasitələr olmadan, təbiətdə əsər qoymaqla baş verir. Sehr isə, alət və köməkçi vasitələrlə, çox vaxt adamların gözünə görünən, mövcud olmayan xəyallardan ibarətdir. Sehri öyrədib-öyrənmək olur, möcüzəni isə, öyrədib-öyrənmək olmur.

Quran ayələri və Əhli-Beytdən (s) gəlib çatan dualar ən qüdrətli müdafiə vasitələridir. Allah sizləri Əhli- beyt dostlarına yaxın, şeytan dostlarından isə uzaq etsin! Amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Metroda «Novruz bayramı»

" 20 yanvar" metro stansiyasına daxil olduqda, tüstü adamın gözünü çıxardırdı. Yanan ocağa yaxınlaşanda adama elə gəlirdi ki, Novruz bayramı gəlib. Adətən Novruz bayramında şəhərimizin bir şox yerlərində tonqal qalanır. Amma axı mart ayına zahirən zhələ bir neçə ay var. Bəs onda bu nə işdir?

Sən demə, tonqalın yaranmasına səbəb - metroda süpürülüb yığılmış zibillərin yandırılması olmuşdur.

Fövqəladə hallar Nazirliyinin xəbərdarlığına əsasən " Hər hansı şübhəli hadisə gördükdə, metropoliten işçilərinə və polisə məlumat verin!" Bu xəbərdalığa baxmayaraq, metroda işləyən polislərə şikayət edəndə, "Bizlik deyil, bu işə başqaları baxır" deyə, cavab verdilər. Görəsən qəza baş verəndə "Biz baxmırıq" deyən polis işçiləri nə cavab verəcəklər? Yəqin onları bu barədə narahat etməyəcəklər.

Amma asayiş keşikçilərinin belə laqeydliyi heyrət doğurmaya bilməz. Birdən bu alov o qədər yayıldı ki, böyük faciəyə səbəb oldu?! Onda «növbətçi qurban» kim olacaq?! Hər halda məsul kreslodakılar çalışacaq həmişəki kimi bir adamsız və müdafiəsizi günahkar çıxartsın.

Odur ki, ayıqlığı itirməyək. Necə deyərlər, «suda boğulanın xilası - suda boğulanın öz işidir».

Allah sizləri qorusun! Amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Həzrət Məsumənin (s.ə.) mövludu

Hicrətin 173- cü ili Musa ibn Cəfərin (ə) əziz qızı Həzrət Fatimə (Məsumə) (s.ə.) dünyaya göz açıb. İmam Rzanın (ə) və Həzrət Məsumənin (ə) mövludu bu ayın sevindirici hadisələrindəndir. Həzrət Məsumənin (s.ə.) mübarək adı çəkiləndə nədənsə İmam Rzanı (ə) xatırlayıram. Məşhədə getdiyimiz gün, əvvəlcə xanım Məsuməni (s.ə.) ziyarət edib, sonra qərib İmam Rzanın (ə) görüşünə getdik. Qum şəhərində Xanımı (s.ə.) ziyarətə getdiyim gün hava bərk isti idi. Fikirləşdim ki, mən istilərə dözə bilməyəcəm. Bu fikirlərlə getdiyimiz qrup ilə birgə Həzrət Məsumə (ə) hərəminə yetişdik. Hərəmin həyətində axan sudan doyunca içdim. Xüsusən içdiyimiz su qablarında olan dini sözlər mənə çox gözəl təsir bağışladı.

Allah yazılarını görmək insanda dönüş yaradır. Yadıma uşaqlıq illərində divardan asdığımız ərəb dilində yazılmış şəkil tablosu düşdü. Mən divardan asılmış bu şəkil və yazılara baxarkən Allahı xatırlayırdım.

Bəli, bir tərəfdən isti, digər tərəfdən isə qızdırmalı halım mənə əziyyət verirdi. Çox halsız idim. İstəyirdim geri dönüm, elə bilirdim ki, mənə doğma gələn vətənimdə yaxşı olacam. Lakin hərəmin həyətindən axan sərin sudan içəndən sonra, əvəlki halımdan əsər-əlamət qalmadı. İçdiyim qab boşalan kimi özümü yaxşı və gümrah hiss etdim. Sanki uşaq vaxtı həmişə nağıllarda oxduqlarım gerçəkləşirdi. Nağıllarda yazırdılar ki, filan insan sudan elə hey içir, doymurdu ki, doymurdu. Mən də o vəziyyətə düşmüşdüm. İçdiyim su mənə çox dadlı gəlirdi. Bəlkə on qab doyunca içib, şükür etdim.

Həm Həzrət Məsumənin (s.ə.) və həm də İmam Rzanın (ə) ziyarətgaşlarında, hərəmin üzərində uçan quşların hərəkəti diqqətimi çəkdi. Quşlar azan vaxtı səssiz, üzü qibləyə dayanıb, başlarını sinələrinə qısmışdılar. Üstəlik hərəmin başına dolanıb, uçmaqlarına baxmayaraq, hərəmi çirkab etmirdilər.

Xanım Məsumə (s.ə.) ilə ilk tanışlığım mənə şəfası ilə olmuşdur. Ziyarətlərimizi başa vurub, geri dönəndə, qəlblərimizə çox yaxın olan Həzrəti Məsumə (ə) ilə ayrılıq bizə çətin oldu. Və orada onun haqqında bir çox məlumatlar topladıq.

Onun atası Həzrət Musa ibn Cəfər (ə), anası isə Həzrət Nəcmədir (s.ə.). Adı Fatimə, ləqəbi isə Məsumədir. Yeddinci İmamın (ə) ailəsində ona "Fatiməyi-Kubra" deyirdilər. Allah bütün xanımlarımıza Həzrət Məsumə (s.ə.) əxlaqını nəsib edib, behiştə layiq etsin! İlahi, amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Metroda tıxac

Şəhərimizin asfalt yollarında tıxaclarla qarşılaşmaq, məcburi olsa da, artıq bizi bu hala alışdırıb. Amma "20 yanvar" metro stansiyasında baş verən tıxac, doğrusu bizə çox qəribə göründü. Birdən elə düşünərsiz ki, metroda sərnişin daşıyan vaqonlar tıxac yaradıb? Yox! Narahat olmayın. Əgər belə olsa, onda gərək yerin üstündən və yerin altından ümidimizi kəsib, göyə qalxmaq üçün tədarük görək. Tıxacın səbəbkarı hər gün iş-güc dalınca gedən sərnişinlər olmuşdur. Metronun giriş qapısına qədər azı yüz metr məsəfəyə kimi camaat asta-asta irəliləyirdi. Hər gün bu yolu bəziləri qaça-qaça, bəziləri isə iti addımlarla keçib, gedirdilər. Amma bu dəfə metroya giriş çox baha başa gəldi. Qiymətlərdə yox, sadəcə hər gün gedərkən iki-üç dəqiqəyə başa gələn keçid, indi düz iyirmi dəqiqə vaxt apardı. Bir sözlə, çox gərgin və yorucu hadisə idi. Havasız, üstəlik də keçiddə olan siqaret tüstüsü adamı boğurdu. Həmişə olduğu kimi, hamı şikayət edirdi. Lakin nə mənası, kimdir sənə cavab verən. Tıxacın səbəbini öyrənmək istəyənlər nə baş verdiyini bilmək üçün irəli boylanır, lakin tünlükdən və tüstüdən heç nə görmürdülər.

Giriş qapısından keçəndə məsələ aydın oldu. Adamın çoxluğuna baxmayaraq metro işçiləri qapılardan cəmi ikisini açmış, hələ üstəlik girişdə dayanan polislər camaatın əl çantasından tutmuş, iri zənbillərə baxır, yoxlama aprırdılar. Sərnişinlərin içində olan qadınlardan biri, "heç yeridir, ay camaat?", "səhər-səhər yenə nə olub?" ,"başqa vaxt başları söhbətə o qədər qarışır ki, qışqırsan ki, metroda oğru var, kimi çağırırsan, kimə deyirsən?", "hər kəs öz işindədir." Kənardan bu mənzərəni izləyənlər belə nəticəyə gələcək ki, hamı iş başındadır. Özlərini elə göstərirlər, guya bunlardan başqa heç kəs işləmir. Camaatı isə sayan yoxdur. Deyən yoxdur ki, axı camaat artıq bezib. İş görməyin də qayda, qanunu var axı. Nə qədər gözdən pərdə asmaq üçün, yuxarıya raport vermək üçün «işləmək» olar?! Bu sadə camaatın halına yanan, gününə ağlayan nə vaxt olacaq?!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

İmam Cəfər Sadiq (ə) şəhadəti

İlk həzin başlıqda əziz imamımız Cəfər Sadiq (ə) haqqında yazarkən nədən, necə başlayacağımı bilmədim. Lakin Mərhum Əllamə Kuleynin «Üsuli-Kafi adlı» kitabının birinci cildində bir rəvayət diqqətimi çəkdi. Kitabda Abdullah bin Sinan rəvayət edir: «İmam Sadiqə (ə) dəstəmaz və namazla əlaqədar olaraq müxtəlif vəsvəsələrə düçar olmuş bir adamdan söz açdım, sonra da bunu söylədim: "O, ağıllı bir adamdır". İmam Sadiq (ə) buyurdu: "Şeytana uyan bir adam necə ağıllı ola bilər?" Dedim: "Necə yəni şeytana uyur?" Buyurdu: "Onun özündən soruş ki, sənin içindəki bu vəsvəsə kimdəndir? Mütləq:" Şeytan işidir" deyə sənə cavab verəcəkdir"».

Digər bir hədisdə Həzrət Cəfər Sadiq (ə) belə buyurur: "İnsanların ağıl baxımından ən kamili, əxlaqı ən gözəl olandır".

Hər bir dövrdə dini qoruyub saxlamaq üçün məsumlarımız olmazın məşəqqətlə də olsa, bunu həyata keçirmişlər. İmam Hüseyn (ə) qiyamı ilə, İmam Həsən (ə) sülhü ilə, İmam Səccad (ə) duaları ilə, İmam Sadiq (ə) məhz öz elmi ilə dini qoruyub, saxlamışlar. İmam Cəfər Sadiqdən (ə) nəql edilən hədisdə belə tövsiyə olunur: "Elm öyrənən, lazımi qaydada hərəkət edən və onu Allah üçün başqalarına öyrədən, göylərdəki mələklər aləmində böyük bir şəxs kimi xatırlanır və deyilir ki: "Bu adam Allah üçün elm öyrəndi. Allah üçün elmin icab etdiyi ilə əməl etdi və Allah üçün onu başqalarına öyrətdi".

Qurai-Kərimdə isə («Fatir» surəsi, 28) buyrulur: "Allahdan, Öz bəndələri içərisində, ancaq alimlər qorxar".

İmam Sadiq (ə) bu ayəyə əsasən belə buyurmuşdur: "Bu ayədə keçən alimlərlə, özünə məxsus əməlləri ilə, sözlərini təsdiqləyən kəslər nəzərdə tutulur. Yoxsa ki, əməlləri sözlərini təsdiqləməyən kəslər, alim ola bilməzlər".

O, Həzrətin (ə) dünyadan köçməsi haqqında rəvayətlərdə belə bildirilir. Hicrətin 148-ci ilində, bəzi rəvayətlərdə rəcəbin 15-də, bəzilərində isə şəvvalın 15-də dünyadan köçməsi bildirilir. Xəlifə lənətlik Mənsur Dəvənaqi zəhərlənmiş üzümü Həzrət İmam Sadiqə (ə) vermişdi, bu da İmamın (ə) şəhadətə çatmasına səbəb olmuşdur.

Həzrət (ə) 34 illik imamətlik dövrü keçirib. Altımış beş il ömür sürüb. İmamın (ə) yeddi oğlu, üç qızı olub. Onların adları: Musa ibn Cəfər (ə), İsmayıl, Abdullah Məhəmməd Dibac, İshaq, Əli, Abbas. Ümmü Fərvə, Əsma, Fatimə.

İmam Sadiq (ə) buyurur: "Qum kiçik Kufədir. Behiştin 8 qapısı var, onlardan 3-ü Qumdadır. O şəhərdə övladlarımdan bir qadın dünyadan köçəcək. Onun adı Fatimədir. O, Musa ibni Cəfərin (ə) qızıdır. Onun şəfaəti ilə bütün tərəfdarlarım behiştə daxil olacaqlar".

Allah Təala qəlblərimizə iman, əməllərimizə paklıq, elmimizi Allah yolunda sərf edənlərdən nəsib etsin. Və bizləri behiştdə Əhli-Beytin şəfaətindən məhrum etməsin. İlahi amin!

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Qarabağ dərdi

O, yalnız ölülərimi narahat edir?!

İnsanın göz açdığı torpaq ona doğma, şirin gəlir. Bəzən görürsən yalnız bircə dəfə, doğulduğu gün vətəndə olmuş bir insan, lakin illərdən sonra həmin yurda getdikdə, həsrət, qovuşmaq istəyi kimi qəribə hisslər keçirir. Bu hiss insanda fitridir. Allah Təala Quranda buyurur: "Şəhidlər ölü deyil, onlar diridirlər".

Gerçəkdən bu ayədə dərin məna var. Vətəni sevmək və Allah yolunda canından keçib, onu qorumaq, həqiqətən də Uca Yaradanın nəzərində böyük bir məqamdır. Təəssüflər olsun ki, bu hiss bir çox insanlarda yox anlamına gəlib. Çoxları düşmənlə qarşılaşıb, onlarla üz-üzə gəlməkdə çətinlik çəkir. Bu gün ən ağır, kədərli dərdimiz Qarabağdır. Qarabağı unudan özünü unutmuşdur. Əgər bir insanın qeyrət və namusu itərsə, o, ölüdür.

Bir vaxtlar erməni faşistlərinə vəd olunmuş Qarabağ, düşmən əlindən qan ağlayır. Bir hadisəni nəzərdən keçirək. Qarabağda yaşıyan sakinlərindən biri əbədiyyətə qovuşmuş və elə öz vətənində də dəfn edilmişdir. Çox gözəl şerlər yazırmış. Onun şerlərində «vətən, vətən» kəlmələri dəfən-dəfən işlənmişdir. Xalqının vətənpərvər övladlarından olmuşdur. Öz yaxınlarından birinin yuxusuna gəlmiş və demişdi: «Biz əziyyət çəkirik, kömək edin, üstüm açıqdır, dəhşətli soyuqdur, donuram. Hələ bu azmış kimi zalımlar bizi əzir, tapdalayır, təpikləri ilə vururlar. Üstümüzə neft töküb, yandırırlar. Hanı bizim igid-igid əsgərlərimiz?! Mən döyüşə bilmirəm, yoxsa bu qansızları qanına qəltan edərdim». Sonra qohumlarını səsləyib: «Hanı Vüqar, Rəşad, İbad, Emin, Cavid, hanı onlar? Belə qardaşlıq olmaz! Bizə kömək edin! Siz orada rahat-rahat yatanda, biz onların hər gün murdar çöhrələri ilə qarşılaşırıq. Bizə riçxəndlə: «namusunuzu qoruya bilmədiniz», deyə təhqir edirlər. Oyanın yuxudan! Oyanın!».

Ölüləri narahat edən Qarabağ dərdi, çox dirilərin heç yadına da düşmür. Vəhşicəsinə, zorakılıqla, kiçik, böyük, qoca ayırmadan, bütünlüklə düşmən taladı bizi. Bu azmış kimi, özünü hər yerdə günahsız, təmiz göstərməyə çalışır. Müsəlmanları isə qaniçən göstərməyə cəhd edirlər. Halbuki, dinimiz düşmənlə də humanist davranmağı tələb edir.

İlahi! İlahi! Rəsuli Əkrəm (s) doyüşləri və o cümlədən əsirlərlə davranışı bizə axirətə kimi örnəkdir. O əziz Peyğənbərimiz (s) döyüşçülərinə xitab edərək buyururdu: "Uşaqlara, qocalara, qadınlara toxunmayın! Hətta əsirləri incitməyin, onlarla yaxşı davranın. Yemək, içməklə də təmin edin…".

Bəli məhz o nurlu Allah Elçisi (s), əsl əxlaq sahibi idi. Uca Yaradan göndərdiyi Peyğəmbərinin (s) əxlaqına əhsən demişdir.



Göz yaşlarım dayanmaz, ümidlərim tükənməz,

Arzularam vətəndə, diyar-diyar gəzməyi.

Hər guşəsi şirindir, hər diyarı əzizdir,

Seyr edərkən bu yurdu, qəlbim yanır, odlanır.

Həsrətindən dözməyib, cismim uçmaq istəyir.

Qanadlanıb uçaraq, dolaşıb hər guşəsin,

Meşələrin, dağların görmək istər bu könlüm.

Ağlama sən, ey gözüm, ümüd şamı sönməyib

Dözüb bir az səbr edək, yetişsin dadə İmam (ə.f.)

Zalımların zülmündən, xilas etsin bizləri.

Yazdığım bu misralardan sonra ruhum sıxıntıdan uzaqlaşdı. Ümid edirsənsə, demək bir gün o Həzrət (ə.f.) öz nuru ilə bu dünyanı işıqlandırıb, günəşi qara buludlardan təmizləyəcək. Yenə işıqlı, parlaq bir həyat canlanacaq. Ümidləriniz, arzularınız, istəkləriniz çin olsun. İmam Zaman ağanın (ə.f.) zühurunun tezləşməsi üçün Muhəmməd və ali-Muhəmmədə bir salavat zikr edək: "Allahummə salli alə Muhəmmədin və əli-Muhəmməd."

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Dəvət olunmuş qonaqlar qovuldu

Bir neçə ildir ki, "İntizar" teatr truppası fəaliyyət göstərir. Bu illər ərzində əxlaqi və ibrətamiz tamaşalar hazırlanmış, xüsusən də dini mövzulara daha geniş yer verilmişdir. Komediya janrında teatrlar, həmçinin körpə balalar üçün də kukla teatrı, tamaşalar ərsəyə gətirilmişdir. Bakının bir çox qəsəbə və kəndlərində, o cümlədən ali məktəblərdə mövlud, şəhadətlərdə öz kiçik və böyük səhnələri ilə çıxış etmişlər. Tamaşalardan sonra teatrsevərlər aktyorlara öz müsbət fikirlərini söyləmiş və razılıqlarını bildirmişlər. Amma gələcəkdə qəribə bir hadisə ilə qarşılaşacaqlarını ağıllarına belə gətirmirdilər.

Günlərin bir günü "İntizar" teatr truppası hazırladığı tamaşa ilə çıxış etmək üçün dəvət alır. Bir neçə gün qabaq xəbər olunur ki, mütləq orada olsunlar. Bəs yaxşı necə olur ki, özləri dəvət etdikləri qonağı elə özləri də qovurlar? Bu hadisə kənardan kiməsə gülməli və yaxud başqa birisinə ağlamalı görünə bilər. Görəsən bu hadisə ilə siz qarşılaşsaydınız, hansı hissləri keçirərdiniz?

Hadisə belə baş verib. Əhmədlidə yerləşən böyük kitabxanaların birində televiziya çəkilişləri aparılırdı. Və "İntizar" teatr qrupunda fəaliyyət göstərən aktyorlardan biri həmin kitabxanada üzv imiş. Dəvət onun vasitəçiliyi ilə baş verib. Bu dəvəti səmimi qəbul edən qrup həmin ünvana təşrif buyurub. Məhz həmin gün əziz imamlarımızdan olan İmam Zaman ağanın (ə.f.) mövlud günü ilə üst-üstə düşdüyündən, hazırladıqları kiçik sujetli səhnəcik, məsum İmama həsr olunmuşdur. Mənzil başına çatar-çatmaz kitabxananın direktoru salamsız-kəlamsız «gedə bilərsiniz və biz istəmirik ki, bu qrup burada tamaşa göstərsin» - deyə bildirib. Bu kəlmələri eşidən qrup üzvləri bir-birinin üzünə baxa-baxa oranı tərk etmək məcburiyyətində olublar. Sonradan bir- birlərini danlayaraq «axı, biz niyə ona bir söz demədik?!» - deyə pərtliklərini izhar ediblər. Hərçənd ki, bu hadisədən sonra kitabxanaya getmək və orada direktorun etdiyi hərəkətin Azərbaycan milli ənənələrindən hansına uyğun olduğunu soruşmaq istəyəndə bunun mənasız olduğu anlaşılıb.

Lakin baş verən bu xoşagəlməz hadisənin səbəbi qrup üzvlərinə aydın olmuşdur. Dəvət etdiyi qonaqların, teatr qrupunun mədrəsədə fəaliyyət göstərməsi ona əvvəlcədən məlum idi. Sonradan həmin direktor bu barədə ona sual verildikdə belə cavablandırmışdır: «Məgər biz hansı zəmanədə yaşıyırıq? Mən sizi bu qiyafədə gözləmirdim».

Amma, axı qiyafələrin heç bir nöqsanı yoxdur. Sadəcə baş örtüyü imiş ki, direktoru narahat edirmiş. Biz uşaqlıqdan böyüklərimizdən, nənə və babalarımızdan eşitmişik ki, qonaq Allah qonağıdır. Gərək onun yanında üzüqara olmayasan. Nəinki bizim millət, hətta başqa ölkələrdə də qonağa hörmət, izzət var.

Bu gün cəmiyyətdə artmaqda olan belə düşüncəli insanlara Allah Özü hidayət qismət etsin.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Bakının ağacları Qırmızı kitaba düşəcək

Köhnə «Bakı Soveti», indiki «İçərişəhər» metro stansiyasının yanında gözəl bir bağ var idi. İndi də var. Lakin hasarlanmış şəkildə. Dövrəyə alınmış bu bağa baxan hər bir kəs orada bağdan əsər-əlamət görməyəcək.

Həmişə camaatın gedib-gəldiyi, istirahət etdiyi bu bağın taleyi hələ məlum deyil. Kim bilir, bəlkə yerində «elitar», hündür bina tikəcəklər. Hər halda bağın təmir olunması ehtiyacsızdır. Çünki o bağda olan ağaclar, iri fəvvarə, qədim divarlardan ibarət bir hissəli daş hasar xüsusi gözəllik, yaraşıq verirdi. Artıq bir tərəfini qazdıqları bu bağ demək olar ki, çox yararsız vəziyyətdədir. Əgər fikirləşsək ki, yenidən təmir işləri gedir bu inandırıcı olmaz. Axı niyə, nə üçün təmir işləri aparılır? Məgər kəsdikləri ağacların yerində yenidənmi ağac əkəcəklər?!

İri, qocaman, qollu-budaqlı ağacları kökündən kəsmək qətiyyən məqbul olmayan bir işdir. Bitkilərin havaya təsirindən hər birimizin anlayışı var. Onlar karbon qazını udub, oksigeni xaric edirlər. Bəs yaxşı, bu qədər ağaca ziyan vurduqdan sonra o ağacların yerində «bitən», belə desək tikilən daş binalar bu qanunu yerinə yetirməyə qadir ola biləcəkmi?

Ümumiyyətlə, belə getsə Bakıdakı ağaclar Qırmızı kitabda oz yerini alacaq. Bu dəhşətdir. Hər birimiz bu cəmiyyətin üzvüyük. Təbiəti qorumaq hər bir cəmiyyətdə yetişən şəxsiyyətli və ləyaqətli fərdin borcudur.

Zeynəb Aslanova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası

«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi