Həyat idealımız Xanım Fatimənin (s.ə.) həyatımızda rolu

Bütün mömin və möminələr sənin mövludunu qeyd edir, sənin üçün, sənin şərəfinə bayram edir, sevinir. Ancaq bilmirəm sevinməyə, bayram etməyə nə dərəcədə haqqımız var. Biz sənin irs qoyub getdiyin iffətə, ismətə, izzətə, qeyrətə nə dərəcədə sahib çıxa bildik? Biz bu gün həyatımızda, seçimimizdə, davranışımızda hər vaxt sənə layiq olduqmu? Hər vaxt hər işimizdə, atdığımız addımda səni nümunə götürüb sənin bu vəziyyətdə nə edəcəyini fikirləşdikmi?!
Biz səni yaşatmağı, sənin kimi yaşamağı unutduq. Əlbəttə sənin doğum günün bəşəriyyət üçün şərəfdir, çünki sən bizə əsl qadınlıq nümunəsi bəxş etdin və necə olmalı olduğumuzu bəyan etdin. Biz isə bir çox hallarda örpəyimizə belə sahib çıxa bilmədik. Bu gün bütün müsəlmanlar səni tanıyır, ancaq bütün müsəlman qadınları hicablarına yiyələniblərmi?! Bəs hicablı möminələrin hamısı daşıdıqları məsuliyyətin fərqindədirlərmi?! Səni insanlığın ən üstünü olaraq tanıdığımız halda, həyatımızın ən ucqar küncündə yaşadırıq. Çünki bu gün müsəlman qadınına dünyanın bər-bəzəyindən ayrılıb sənin kimi olmaq çətindir. Naməhrəm bilmədən, halal-haram demədən hərəkətlərinə müasirlik donu geyindirməyə çalışan müsəlman qadınlarımıza səni örnək götürmək çətindir.
Görünür biz hələ sənin kim olduğunu dərk etməmişik və ya özümüzün kimliyini unutmuşuq. Ey Rəsulullahın (s) gözünün nuru əziz Fatimə (s.ə)! Bilirəm sənin ürəyin parçalanır bizim halımızı gördükcə. Bəlkə də bizim sənin mövludunu bayram etməyə özümüzdə hünər tapmağımız təəccüblü bir haldır. Bağışla! Bağışla ki, səni ömrümüzdə yalnız doğum günlərində xatırlayıb, sənin bizdən razı olub-olmadığını bilməyərək gülüb-şənlənməyə cürət tapırıq. Əslində vicdan gözü ilə özümüzə nəzər salsaq, nə dərəcədə hicabla yiyələndiyimizi, qərarlarımızı, fikirlərimizi ilk öncə sənin idrak süzgəcindən nə dərəcədə keçirtdiyimizi, danışarkən, gülərkən nə dərəcədə sənin ismətini, iffətini düşündüyümüzü, hər zaman rahatlığa meyl edən, cihaddan, müharibədən qorxan bu qadın ürəyimizə sənin qeyrətini nə dərəcədə izah etdiyimizi görərikmi?! Əgər durumumuzdan utanıb, səndən üzr istəsək belə nə xoş halımıza. Çünki sənə dönməyə, qaranlığa yuvarlanan bu qəlbimizi işıqlandırmağa heç olmasa şansımız olar. Amma yəqin, çoxumuz hələ də səndən nə qədər uzaq olduğumuzun, əslində səni yalnız dildə sevdiyimizin fərqində deyilik və bu sözlərin bizə aid olmadığı düşüncəsi ilə qəflətimizdə inad edirik.
Allahım, bütün müsəlman kişi və qadınına Xanım Fatimə (ə.s) qeyrətini, namusunu nəsib et! Çünki mən əminəm ki, əgər biz izzətimizə sahib çıxsaq, bu gün də Kərbəla yaşamarıq və hər gün, hər saat namərd düşmən gülləsindən şəhid olan müsəlmanlarımızın haqq uğrunda ölümlə mübarizəsinə yalnız seyirçi qismində tamaşa etmərik. Allah Təala Quranda dəfələrlə müsəlmanlara kafirlərlə mücadilədə vəhdətdə olmağı əmr edir. Biz müsəlmanlar heç Qurana - Allahın kəlamına da qulaq asmırıq, lazımınca itaət etmirik. Quran o ayələrdə sanki bizlərdən bəhs edir və bizim aqibətimizi təsvir edir, biz isə əslində Qurandan və özümüzdən uzaq düşmüşük.
Allahım, bütün müsəlman qadınlarına əsl qadın olmağı, həyatlarının hər sahəsində çox qısa, lakin qısa olduğu qədər də uzun-uzadı təfsilata, izahata ehtiyac duyan ömrü ilə əsl gözəlliyin portretini çəkən gözəllik mücəssiməsi Xanım Zəhranı (s.ə.) özlərinə örnək götürmələrini nəsib et!
Allahım, bizi onun qədrini layiqincə bilmədiyimizə, onu lazımınca sevmədiyimizə görə bağışla!
İlahi, inşəallah bizi onun üçün yaşayanlardan, ürəyi onun eşqi ilə döyünənlərdən, özümüzü və hər şeyimizi onun üçün və onun özünü fəda etdiyi o ülvi dəyərlər üçün həsr etməyi nəsib et! Bizi bu özümüzdən xəbərsizlikdən, qafillikdən, zülmətdən aləmlərin nurundan bir nur olan Həzrət Fatimənin (s.ə.) iman çeşməsindən yararlanmağı, onun nuru ilə həyatımızı, yolumuzu aydınlatmağı, işıqlandırmağı nəsib et! Amin.

Pərvin Nəsirova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Qadınlar bayramı və Qadınlıq zirvəsi

Qadın. Ülviliyin və zərifliyin zirvəsi. Bəşərin ilham qaynağı. Bir əmanət nişanəsi. Bir hərəkətverici qüvvə. Ana obrazının özü. Yarıları tamamlayanlar...
Daima qadına cəmiyyətin aşağı təbəqəsi kimi baxılmışdır. Əslində bu baxanlar cəm olaraq kişilərdən ibarət idilər. Özlərinin fiziki üstünlüklərindən istifadə ederək əzmişlər, üstələmişlər öldürmüşlər. Qadın bir əşya. Qadın bir nəsil artırn maşını. Qadın başqa heç nə.
Özlərini postmodernçi sayanlar da hələ qadının nə olduğunu anlamamışlar. Əslində qadın anlayışı altında insanlıq anlayışından da qat-qat aşağıları başa düşmüşlər. Qondarma qadın fenomeni meydana gətirmiş və onun nümunə olduğunu fərz etmişlər.
“Mütəfəkkirlər” nəzəriyyələr yazmışlar. Ancaq bunların heç biri qadının anlayışının əsl özünü aça bilməmişdi. Bütün bu nəzəriyyələrdə unudulan və yaddan çıxa bir şey var idi- “bütövün iki hissədən ibarətliliyi” .
Əslində onlar unutmuşlar özlərinin bir yarı olduqlarını və tamlanmaları üçün digər yarıya- Qadına ehtiyacı olduqlarını. Unutmuşlar sevgili yar anlayışını. “Yarım mənim” ifadəsini ancaq sözdə olduğunu təsəvvür etmişlər. Unutmuşlar “yarım mənim “ deyəndə, əslində özlərinin məhz o “yarıya” ehtiyacları olduqlarını birbaşa etiraf etdiklərini. Qadına digər yarı kimi baxmamağın nəticəsidə kişi obrazın ikidə birliyində qalmış və bu qeyri-bütövlük riyaziliklə kifayətlənməmiş, onun yaşayışını natamamlamışdi.
Özü ilə hidayətlik nurunu gətirən İslam… Qırdı bütün ətalətlətri... Dəyişdirdi qadına baxış bucağını. Qadının əslində nə olduğunu öyrətdi bəşəriyyətə. Ancaq bu öyrətim nəzəriyyədən ibarət olmadı. Bir çox nümunələrdə göstərdi. Zirvə göstərdi. Sonsuzluq göstərdı. Hədəf göstərdı. Zəhra (s.ə) göstərdi. Zeynəb (s.ə) göstərdi.
Nə üçün? Özündən sonrakıların hədəfə doğru irəliləməsi üçün. Nə üçün? Qadın deyiləndə nə başa düşülməsi lazım gəldiyini bildirmək üçün. Nə üçün? Qondarma psevdo-qadın fenomenini yaranmaması üçün. “Mütəfəkkirlərə” dərs vermək üçün və daha nə qədər “nə üçün?”- lərin cavabın vermək üçün.
Həmişə olduğu kimi, yenə də bəşəriyyət azdı yolunu. Unutdu “qadınlığın” özünü. Bəlkə də qorxdu dərk etməyə. Bəlkə də qorxdu özünün yarı olduğunu qəbul etməyi. Bəlkə də qorxdu ehtiyaclı olmağından.
Ona görə də ortaya daha zəif, daha gücsüz qadın obrazı çıxardı. Bununla kifayətlənməyib bu obrazı daha ali bir nümunə kimi təqdim etdi. Qadın susuzluğu çəkən bəşəriyyət də bunu qəbul etdi. Ardınca qondarma qadın bayramlarını, qondarma qadın nağıllarını və sairələri qəbul etməyə məcbur edildi bəşəriyyət.
Qadın deyəndə ancaq fiziki qadın başa düşüldü. Bu cür dar düşüncəli bəşəriyyət İslamın təqdim etdiyi vücudi qadını anlaya bilməzdı. Elə anlamadı da. Əgər anlasaydı, bu gün «gözəllik müsabiqələri» adlandırılan diri hərraclar keçirilməzdi. Əgər anlasaydı reklamların baxımlılığını artırmaq üçün qadınlardan istifadə etməzdilər. Əgər anlasaydı, qadın bayramının ünvanı və fəlsəfəsındə səhv etməzdilər.
Qadın bayramı - yəni nə? Hər qadının bayramıdırmı? Bu suala sadəlövh yeni dünya adamları bəlkə də “hə” deməklə bir növ məsuliyyətdən qacırlar. Təəccüblü də deyil. Daha geniş fikirləşə bilməməyin nəticəsidir. Ətalətlər, ətalətlər.....
Qadınlar bayramı - QADINLARın bayramıdı. Fiziki qadın doğulmuşların yox. Bu gün o qadınların bayramıdir ki, özlərində vicudi qadınlıq yükünü daşıyırlar. Məhz bu vücudi qadınlıq onları fiziki qadınlıqdan daha yuxarıya qaldırır. Başqa sözlə desək “yar”lıq obrazından daha yuxarı - bütövləşdirici, tamamlayıcılıq zirvəsinə yüksəldir. Bu cür vücudi qadın bəşəriyyətin norma kimi göstərdiyindən çox-çox uzaqdır Əgər bəşər övladı “Əgər bəşəriyyət qadınsız olsaydı” deyə bilirsə… Axı vücüdi mənada götürdükdə “Əgər bəşəriyyət qadınsız olsaydı“ ifadəsi yoxdu. Çünki əgər bəşəriyyət qadınsız olsaydı, bəşəriyyət anlayışı olmazdı.
Bəli, bu gün məhz vücudi qadınların bayramıdi. Çünki bu gün vücudi qadınların zirvəsi Xanım Fatimeyi-Zəhranın (s.ə) mövlud günüdü. Ad günün mübarək ey Xanım Fatimeyi-Zəhra (s.ə)! Ad günün mübarək, ey üzünü görmədiyim anam! Qadınlar bayramın mübarək olsun Sənin və bütün vücudi QADINlıq şərəfini daşıyanların.
Xəqani Səfərov
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Həzrəti Fatimeyi-Zəhra (ə) və mən

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim!

Fatimə! - Bu yalnız adi bir addır. Fatimə adı ilə çağrılan o qədər qız və qadın tanıyırıq ki. Əgər “Fatimə” yalnız bir ad kimi qeyd olunsa, bir neçə hərfin birləşməsindən ibarət sadə bir addır. Lakin bizim İslam mədəniyyətində, onun geniş və ilhamverici aləmində bu ad artıq yalnız adi bir ad deyil. Müqəddəslik və paklıq camalının aynası, əzəmət örtüyünün və saflığının inikası, bu dünyanın əvəzsiz müsəlman qadınları üçün bir örnək və nümunədir. Qaranlıq gecədə parlayan günəş, qadın həyatının əzabla, həqarətlə dolu tarixində işıqlı bir ulduzdur Fatimə (s.ə.)...
Bir müsəlman qızının, müsəlman qadınının nümunəsidir. Çalışqan və işgüzar, vəfalı və səliqəli bir qadın, inqilabi mübarizəyə qalxmış qadın, qəhrəman qadın, qəhrəmanlar anasının nümunəsidir.
Bütün bunlara görə bu ad İslam məktəbi, İslam mədəniyyəti çərçivəsində elə müqəddəs və ali bir ada çevrilir ki, onu yalnız pak bir qəlblə yad etmək olar.
Fatimeyi-Zəhra (s.ə.) kimdir?
Fatimeyi-Zəhra (s.ə.)! İlahi bir dinin dönməz imamlarının, rəhbərlərinin anası! Səbrli, xoşrəftar, mehriban bir həyat yoldaşı. Sözün həqiqi mənasında misilsiz bir möminə, elmli-bilikli bir qadın, ən mehriban bir ana, daima qaynayan bir çeşmə - “Kövsər” və danışan canlı Quran!
Fatimeyi-Zəhra (s.ə.) (Allahın və onun pak bəndələrinin salamı olsun ona)! Onun qısa və canlara od salan, ürəkləri dağlayan, lakin səmərəli həyatına, Allah yolunda və Allah üçün sürdüyü mənalı ömrünə nəzər salaq.
İslamın ilk illərində Ərəbistan yarımadasında yerləşən Məkkə şəhərində böyük islam peyğəmbəri Rəsuli-Əkrəmin (s) evində dünyaya göz açmışdır. Hələ kiçik yaşlarında anası Xədiceyi-Kubranı (ə) itirən balaca Zəhra (ə), atasına sanki bir dayaq olur. Onun paltarlarını yuyar, bədxah insanlar tərəfindən atasının üstünə atılmış toz-torpağı onun saçlarından təmizləyər və üzünün tozunu balaca əlləri ilə silib gözlərinin yaşını tökərdi.
Balaca Fatimə çiyinlərinə düşən bu ağır məsuliyyətə dözdü. Hər vəchlə atasının xidmətində durub özünü onun kədərinə şərik etdi. Buna görə də Rəsuli Əkrəm (s) ona “atasının anası” deyə xitab edərdi. Bu bir qızın öz atası üçün fədakarlığının, candan keçməsinin ən yüksək nümunəsidir.
Bəli, bu qız adi bir qız deyildi. Peyğəmbər (s) buyurduğu kimi “Atasının anası” idi. Səbrli və vəfalı həyat yoldaşı, mehriban bir ana idi. Allah yolunda və ibadətlərində kamilliyin zirvəsi idi. Gündüzləri balaca əlləri ilə əl dəyirmanını fırladar, buğdanı un edib çörək bişirərdi ki, rəngi solmuş təmiz süfrəsində övladlarının çörəyi olsun. Axşamlar isə yorğun olmasına baxmayaraq, gecəni yarıdan sonra rüku və səcdədə olardı. Əziz oğlu Həsən Müctəba (ə) anasının pak və ürəkdən gələn ibadətləri haqqında belə deyir: “Cümə gecələrində görərdim ki, anam ibadət mehrabında durub Allaha dua və şükürlər edir, öz bəndəlik vəzifələrini yerinə yetirir. Bütün gücəni sabahadək rüku və səcdə vəziyyətində namaz qılır, Allaha dua və şükürlər edirdi. Sübh çağı daima mömin kişi və qadınların adlarını çəkir və əsla öz adını dilə gətirmirdi. Bir gün dedim: “Ana, niyə özümüz üçün dua etmirsən? Elə hey başqaları üçün dua edirsən?” Cavabında buyurdu: “Oğlum, əvvəl qonşu, sonra evin içi”.
Bəli, Fatimənin duası belə olmalı idi, yoxsa Allaha ibadət də yalnız özünü istəməyə çevrilmiş olardı.
Belə bəndəliyinə görə Allah Təalanın Həzrət Fatiməni (ə) nə qədər sevdiyini “Hədisi-Qüdsi”də olan bu hədisdən anlamaq kifayət edir: «Ey, peyğəmbərim, əgər sən olmasaydın, kainatı yaratmazdım. Əli (ə) olmasaydı, səni yaratmazdım. Həsən (ə) və Hüseyn (ə) olmasaydı, səni və Əlini (ə) yaratmazdım. Fatimə (s.ə.) olmasaydı, heç birinizi yaratmazdım».
Başqa bir hədisdə: “Dualarınızda Məni Fatimənin həqqinə and verin ki, duaları qəbul edim.”
Qurani Kərimin «Əş-Şura» surəsinin 23-cü ayəsində buyrulur: “Ya Peyğəmbər! De ki, mən sizdən bunun (risaləti təbliğ etmənin) müqabilində yaxınlarıma məhəbbətdən başqa heç nə istəmirəm”.
Rəvayətlərdə gəlmişdir ki, böyük İslam Peyğəmbəri (s) dəfələrlə: “Fatimə mənim bədənimin bir parçasıdır. Onu nə xoşhal edirsə, məni də xoşhal edir” - deyə söyləmişdir.
Başqa bir rəvayətdə bildirilir ki, bir gün Həzrət Peyğəmbər (s) Həzrət Fatimədən (s.ə.) soruşdu: «Bilirsənmi, sən niyə Fatimə adlanmısan?». Bu zaman Peyğəmbər (s) hüzurunda olan Əli (ə) maraqla soruşdu: «Niyə?» - «Ona görə ki, Allah Təala qızım Fatiməni (ə) və onun ardıcıllarını oddan uzaq və kənar etmişdir».(«Zəxarir-ül-ütba», səh.26 )
Allahın və onun Rəsulunun (s) böyük ehtirmla anıb sevdikləri bu xanımı biz necə də sevməyək?! Necə sevməyək ki, bütün cahana və öz qəhrəmanlıq səlnaməsini yazıb, hər kəsə örnək olan İmam Həsən (ə), İmam Hüseyn (ə) və Həzrət Zeynəb (s.ə.) kimi övladlar bəxş etmişdir?!
Xanımdan bizlərə əxləqı, izzəti, iffəti və hicabı yadigar qalmışdır. Hər bir müsəlman xanımının bunlara sahib çıxması vacibatdır.
Allahım! Məsum İmamlar (ə) anasından bizlərə qalan iffət və hicabımıza uzanan əlləri Həzrət Fatimə (ə) xatirinə Özün cəzalandır! Bizləri o Həzrətin (s.ə.) həyat yolunun davamçılarından qərar ver! Xanıma xatir bizləri cəhənnəm odundan uzaq elə! Xanım Fatiməni (s) anlayıb dərk etməyi bizlərə nəsib elə! Amin!

Babayeva Zəhra,
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbi

Həzrət Fatimə (s.ə.) - Allahın bəşəriyyətə töhfəsidir

Xanım Zəhranın (s.ə.) həyatı insanlıq üçün bir nümunədir. Onun yaşadığı çox qısa dünya həyatına başdan-başa dəfələrlə də olsa nəzər salsaq, hər dəfəsində özümüzə fayda götürə biləcəyimiz hansısa məqamlarla rastlaşırıq və hər dəfə bu məqamların daha dərin mahiyyətləri bizim üçün aşkarlanır. Elə buna görə də, gəlin təkrarən də olsa, Xanımın (s) həyatından bir hadisəni birlikdə yada salaq və faydalanmağa çalışaq.
...Rəsurallahın (s) vəfatından sonra beyət etmədiyinə görə Həzrət Əlinin (ə) əl-qolunu bağlayaraq məscidə apardılar və ona bildirdilər ki, beyət etməyəcəyi təqdirdə onu ölüm gözləyir.
Kuleyni “Üsuli-kafi”, Şeyx Mufid “İxtisas”, Məclisi “Biharül-ənvar” kitablarında bu əhvalat haqda belə yazırlar.
Həmin hadisə zamanı xanım Zəhra (s) məscidə gəlir... O necə vaxtında, necə heybətlə gəldi. Rəsulullahın (s) köynəyi başında, əlləri Rəsulullahın (s) “Cənnət cavanlarının sərvəri” adlandırdığı Həsəneyni (ə) əllərində, gözləri yaşlı məscidə daxil oldu. Fatimə (s) məsciddəkilərə dedi: “Buraxın əmim oğlunu. Mühəmmədi (s) haqqla göndərən Allaha and olsun ki, əgər ondan əl çəkməsəniz, Peyğəmbərin (s) köynəyini başıma atıb Allah qarşısında fəryad qoparacağam və hamınıza nifrin edəcəyəm.” Birdən məscidi ilahi bir zümzümə bürüdü. Sonra Xanım Zəhra elə həmin heybətlə Peyğəmbərin (s) məzarına tərəf getməyə üz qoydu. Qılıncların mühasirəsində olan İmam Əli (ə) Salmana buyurdu: ”Fatiməni (s.) saxla. Allaha and olsun ki, əgər Fatimə nifrin eləsə, daha camaata möhlət verilməyəcəkdir”. Salman özünü Fatiməyə (s.) yetirdi və dedi: «Allah sənin atanı aləmlərin rəhməti qərar vermişdir. Bunların günahlarından keç, nifrin eləmə».
Məclisdəkilər vəziyyətdən anladılar ki, bu dəqiqə ilahi əzab nazil olacaq. Çünki, Rəsulullah (s) özü buyurmuşdu ki, “Fatimənin qəzəbi mənim qəzəbimdir, mənim qəzəbim Allahın qəzəbidir”. O, dərhal düzəliş edərək, çarəsizlikdən göstəriş verdi ki, İmamı azad etsinlər. Bu zaman Zəhra (s) Əliyə (ə) tərəf gəldi. Baxışları toqquşarkən Peyğəmbər (s) vəsisinə edilən zülmə dərin bir ah çəkdi. İmamın səbrindən heyrətdə qalmış halda dedi: ”Ya Əli! Ey İmamım, sərvərim, ağam. Canım sənə qurban olsun. Sənə gələn bəla mənə gəlsin, ey Əbəlhəsən. Həmişə səninləyəm. İstər xoş günündə, və istərsə də çətinliyində”. Sonra isə Əlinin (ə) əlindən tutub aram-aram evə tərəf getdi...
İndi isə gəlin bu əhvalatdan bir az geri çəkilək və müşahidələrimiz haqda fikir yürüdək. İlk baxışda biz Xanımın (s.ə.) simasında kimi görürük və o Həzrətin (s.ə.) hərəkətlərində nələrin şahidi oluruq? Biz ilk baxışda Xanımın (s.) simasında bir insan, qadın, bir ana, bir həyat yoldaşı görürük. Elə bir insan ki, insanlığın çata biləcəyi bütün həqiqətlərə yəqini vardır. Elə bir qadın ki, şərəfi, izzəti hər iki dünyanın xanımlığına yetər. Elə bir ana ki, dünyaya İlahi İmamətə layiq övladlar yetirib. Elə bir həyat yoldaşı ki, ömür-gün yoldaşı üçün həyatından keçməyə belə hazırdır.
Əlbəttə, bütün bunlar hadisəyə səthi baxışdan anlaşılanlardır və bu hadisənin daha dərin mahiyyətləri vardır. Amma bütün bunlara baxmayaraq, hər halda bir həyat yoldaşı kimi də Xanımın (s.ə.) mövqeyinin dərinliyinə məftun olmamaq olmaz. Ən azında ona görə ki, hər bir dövrün, o cümlədən müasir dövrün qadınları üçün, bir həyat yoldaşı kimi də Xanımdan (s.ə.) ibrət götürə biləcəyi çox şeylər vardır.
İcazənizlə, burada bir haşiyə çıxaraq hadisədən bir qədər də uzaqlaşaq. Gəlin ətrafımıza nəzər salaq. Bu günün qadını necə olmaq istəyir? Nə cür görünmək istəyir? Bu gün hər bir qadın ətrafı tərəfindən hörmətlə, bir xanım kimi qəbul olunmaq istəyir. Özü də ailədə qadın hegemonluğu etməklə bərabər buna da nail olmaq istəyir. Amma həmin qadın unudur ki, “xanım” o qadına deyirlər ki, həyat yoldaşı “bəy” ola. ”Bəy” kəlməsini o mənada işlədirik ki, ən azından qadın həyat yoldaşını öz hörmətli rəftarı ilə ağa, bəy səviyyəsində tutmalıdır. Yalnız o zaman həmin qadını ətrafındakılar xanım kimi qəbul edər. Necə ki, biz həmin bu hadisədə şahid oluruq ki, Xanım Zəhra (s.ə.) yoldaşının qarşısında öz müstəsna mövqeyi ilə qürrələnmir, əksinə, ona ehtiram edir, «ağam, sərvərim» - deyə müraciət edir. Burada bir məqama da diqqət çəkmək istəyirəm. Xanım (s.ə.) Həzrət Əliyə (ə) “Əbəl-Həsən”deyə xitab edir. Yəni, o, yoldaşına birbaşa yox, sanki, uşaqlarının atası kimi müraciət edir. Bu da Xanımın (s.) özünə, yoldaşına, ətrafdakılara hörmətindən, ardıcılları üçün yüksək tərbiyə standartları təqdim etməsindən xəbər verir.
Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, bunlar hələ hadisəyə səthi baxışdan alınan ilkin əxlaqi görüntülərdir. Bəs əhvalatın dərinliyinə getdikcə nələr anlaşılır? Bir az da irəli getsək görərik ki, Xanımın (s.) bu hərəkəti bir cihaddır, İlahi difadır. İlahi İmamət, İlahi Ədalət uğrunda olan bir difa. Bildiyimiz kimi, cihad İlahi əhkamın vaciblərindəndir, yəni, firuiddinə aid bir əməldir. Bir az da irəliləyək. O Həzrət (s.ə.) bu cihadı nəyə görə edirdi? Əlbəttə ki, bu firunun bir üsulu olmalıdır.
Burada isə bir yox, beş üsulun beşi də vardır. Bu cihad, bu difa tövhidə, nübuvvətə, imamətə, ədli-İlahiyə və ən nəhayət, məada dərin imanı olan, kamil əqidə sahibinin cihadıdır. Bu cümlənin məntiqi sübutu var. Yəni, İlhi İmamət uğrunda cihad Allahın təkliyinə, Onun Peyğəmbərinə (s.), Ədalətinə və bu Ədalətin həqiqi tərənnümü olan Məada iman gətirmədən mümkün deyildir. Bütün bunlar arasında zəncirvari bir bağlantı vardır.
Deməli, biz bu hadisəni analiz edərkən nələrlə rastlaşdıq? İlk öncə əxlaqla, sonra əhkamla, daha sonra möhkəm əqidə ilə.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Xanımın (s.) həyatının hansı kəsiyini götürsək, orada bu qatlara rast gələcəyik. Diqqət etsək, görəcəyik ki, həmin qatlar Qurani-Kərimdə də mövcuddur. Quran ayələri də başdan-başa üç qisimdir: əqidəyə aid, əhkama və əxlaqa aid ayələr. Sanki, Fatimeyi-Zəhranın (s.ə.) həyatı Qurani-Kərimin nəzəri ayələrinin bir praktik formasıdır. Bəlkə də Peyğəmbərimiz (s) Quran və Əhli-beytini (s.) bərabər dəyərləndirib bizə əmanət verəndə bu keyfiyyətləri nəzərə almışdı?!
Bəli, Xanım Zəhra (s.) Quranla bərabər ümmətə əmanət qoyulmuş Əhli-beytin (s) yeganə qadın üzvüdür. Əhli-beyt (s.) içərisindən seçilmiş beş Ali-əba əhlinin (ə) yeganə qadın üzvüdür. Bu beş nəfər (ə) arasında da elə birisidir ki, digər dörd nəfərlə birbaşa bağlantısı var və digərlərini bir-biri ilə bağlantısı da bu ixlas və iman zirvəsindən keçir.
Diqqətlə fikir vermiş olsaq bilərik ki, həmin dörd nəfər arasında olan bu rabitə yalnız bir qadın vasitəsi ilə ola bilərdi. Və bu qadın da ancaq Zəhra (s.) ola bilərdi. Çünki, məsumluq, İlahi İmamət yalnız belə bir qadından davam edə bilərdi. Çünki, Fatimə (s.) FATİMƏDİR, həqiqi ardıcılları üçün cəhənnəm odu qarşısında ismi-şərifi sipər olan «atasının anasıdır». O, Allahın bəşəriyyətə ən böyük lütfü, töhvəsidir.

Bikəxanım Əzimova,
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Həzrət Fatimeyi-Zəhranın (s.ə.) Allahla rabitəsi

Bağışlayan və Mehriban Allahın adı ilə!

Dünya və axirət xanımlarının seyyidəsi, canlı Quran, 11 əimməi-əthar anası, bəşərin kamal incisi, ismi cəhənnəm odu qarşısında sipər olan Həzrət Fatimənin (salamullahi əleyha) Allah Təala ilə münacatına bir baxış.
Fatimeyi-Zəhranın (s.ə.) nurunun dünyada zühur etməsi.
İmam Həsən Əsğəridən (ə) nəql olunur: “Allahın Rəsulu (s) söyləmişdir: Allah Təala Adəm və Həvvanı xəlq edəndə onlar sual etdilər: “Buzdən daha yaxşı olan kimdir?” Həmin məqamda onlar öncə heç vaxt görmədikləri bir qız surəti gördülər; bu xanımdan gələn işıq o qədər parlaq idi ki, az qala gözləri kor olacaqdı. Onlar soruşdular: “Ya Rəbbi, bi nədir?”. O buyurdu: “Bu, Fatimənin surətidir, sizin zənən törəmələrinizin seyyidəsi”. Adəm sual etdi: “Başındakı tac nədir?”. Allah cavab verdi: “Yoldaşı Əli”. Adəm yenə soruşdu: “Qulaqlarındakı iki tana nədir?”. Münəzzəh Allah cavab verdi: “İki oğlu, onların varlığı Mən səni xəlq etməmişdən 2 min il öncə Mənim əzəli bilgimlə müəyyən edilib”.
Həmin mübarək surəti Uca Allah dünyaya cənnət meyvələri ilə yoğrulmuş vücudda nazil və həmin vücudu hicri təqvimin 5-ci ilində cəmadius-sani ayının 20-də Həzrət Muhəmməd peyğəmbərin (s) evində zahir etdi. Xanıma verilən mübarək isimlərdən biri «Hövrau-Ünsiyyə»dir. Bu təsadüfi deyil, belə ki, bu ad Xanım Fatimənin (s.ə.) insan olmaqla yanaşı, həm də cənnət hurisi olmasına dəlalət edir.
İlk öncə xanımın dünyaya gəlişi məqamında Allahın kəramətlərinə diqqət yetirək.
Şeyx Səduq “Əmali” kitabında nəql edir ki, xanımın dünyaya gəlişi ərəfəsində Həzrət Xədicə (s.ə.) Qureyş xanımlarına yardım üçün müraciət eləmişdi. Qüreyş xanımları Xədicənin (s.ə.) kasıb Muhammədlə (s) ailə qurmasını bağışlaya bilmədikləri üçün yardım etməkdən boyun qaçırmıdılar. Buna müqabil Allah Təala bəşərin ən üstün xanımından 4-nü - Həzrət İbrahimin (ə) xanımı Saranı (s.ə.), Fironun möminə xanımı Məzahim qızı Asiyanı (s.ə.), Həzrət İsa (ə) anası, İmranın qızı Həzrət Məryəmi (s.ə.) və Musa peyğəmbərin (ə) bacısı Gülsümü Həzrət Xədicəyə əyan olmaq üçün yerə endirmişdi. Həzrət Fatimə (səlamullahi əleyha) dünyaya gəldiyi an ondan saçan nur bütün Məkkə evlərini işıqlandırmış, şərqə və qərbə yayılmışdı. 10 nəfər behişt hurilərindən, əllərində cənnətdən gətirdikləri teşt və kövsər suyundan doldurulmuş kuzə ilə evə daxil olmuş, 4 nəcib xanımdan biri Fatimənin (s.ə.) mübarək vücudunu kövsər suyu ilə yuyub, səmavi geyimə bürümüş və xanımı dindirmiş oldu. Körpənin adı Fatimə (s.ə.) qoyuldu, çünki özü və ardıcılları cəhənnəm atəşindən amanda qalacaqlar. Xanım Fatimə (s.ə.) dindirildikdə, dil açıb Allahın birliyinə, Həzrət Muhəmmədin (s) isə onun rəsulu olmasına şəhadət verərək, belə söyləmişdi: “Şəhadət verirəm ki, yeganə Allahdan başqa İlah yoxdur. Atam Allahın rəsulu, peyğəmbərlərin başçısıdır. Yoldaşım övliyaların sərvəri və iki övladım isə behişt cavanlarının ağasıdır”. Xanımın ali məqamı, Allah qaşısında kamil bəndəliyi artıq ilk doğum anından Allah, Rəsulu və Əhli-beyti (ə) barədə şəhadət gətirməsində təzahür etdi.
Müqəddəs mənbələrə istinadən söylənir ki, Xanım dünyaya gələndə səmada hurilər ilk dəfə olaraq, elə bir nur görmüşdülər ki, ondan qabaq elə bir nur heç vaxt sezilməmişdi.
Fatimənin mövlud xəbəri Rəsuli-Əkrəmə çatdırılanda Həzrət Rəsul (s) çox sevinmişdi. Çünki Həzrət (s) Kövsərin ona əta ediləcəyi barədə ilahi vədənin gerçəkləşdiyini dərk etmişdi.
Xanıma uca ərşdə Fatimədən savayı, daha 8 ad verilmişdi: Siddiqə, Mubərakə, Tahirə, Zəkiyyə, Raziyyə, Mərziyyə, Muhaddəsə və Zəhra.
Bu adların hər biri Xanımın (s.ə.) uca məqamından, ilahi təqva və mərifəti ilə Allahın razılığını qazanmasında xəbər verir. Lakin adlardan ikisinə məxsusi nəzər yetirmək istərdim: Muhəddəsə və Zəhra.
Muhəddəsə - «mələklərin söhbət etdiyi kəs» anlamını verir. Bu adın verilməsi Xanımın məxsusi ilahi kəramət sahibi olmasına dəlalət edir. İmam Sadiq (ə) bu barədə buyurmuşdur: “Fatimə (s.ə.) ona görə Muhaddəsə adlandırılmışdır ki, necə ki, Həzrət Məryəmin (ə.s.) yanına daim mələk gələr və onunla söhbət edərdi, eləcə də Həzrət Fatimeyi-Zəhranın yanına daim bir mələk gələrdi və bu mələk ona söylərdi: “Ya Fatimə! Allah səni seçmiş, pak-pakizə qərar vermiş və dünyanın bütün xanımlarından üstün bilmişdir”.
Ikinci isə Zəhra adı. Bu adın mənası - «işıqlı, nurlu» deməkdir. Xanıma Zəhra (Nur xanımı) adının verilməsinin müxtəlif səbəbləri gətirilir. Onlardan bir odur ki, Xanımın nuru uca ərşədək şölələnirdi. Belə ki, Xanım (s.ə.) namaza duranda göydəki mələklər Xanımın (s.ə.) namaz qıldığı yerdən nur saçdığının şahidi olurdular. Necə ki, yerdəki insanlar səmada onlar üçün şölələnən ulduzların parıltısını müşahidə edərlər. Həmin məqamda Xanım Zəhra (s.ə.) bir nur olurdu.
Həzrət Fatimə (s.ə.) zəka və müdriklik, səbat və iradə, zöhd və qüdsiyyət, səxavət və genişqəlblilik, Allaha sədaqət və ibadət, fədakarlıq və qonaqpərvərlik, güzəştkarlıq və səbr zirvəsi, bəşərin kamillik nümunəsi olan atası Rəsuli-Əkrəmdən (s) elm və əxlaqı qəlb, söz və əməl müstəvisində mənimsəmiş bir xilqət idi. Onun müdrikliklə zinətlənmiş qəlbi və mükəmməl zəkası ilahi nuru ilə birlikdə hər şeyin gerçək mahiyyətini kamil şəkildə açmağa, görməyə qadir idi.
Həzrət Fatimə (s.ə.) ibadət və ürfanın kamillik zirvəsində idi. İbadətdə o Həzrətdən (s.ə.) üstünü ola bilməz idi. Həzrət gecələri, məxsusən, cümə gecəsi son saatlarını sübhədək ibadətdə keçirər, xuzu və huşu halında namaz qılar, dua edər, namazda Xanımın mübarək vücudu Allah xofundan tir-tir əsərdi. O qədər namaz qılardı ki, ayaqları qabar bağlayardı. Allaha çoxlu münacatlar edərdi. Xanımın (s.ə.) hər gün, hər namaz üçün məxsusi duaları var idi.
İmam Həsən (ə) nəql edir ki, bir cümə gecəsi anamın (Həzrət Fatimə (s.ə.)) səcdədə olduğunu gördüm. O, sübhədək taqətdən düşüncəyə qədər səcdələr etdi. Mən onun mömin və möminələr üçün etdiyi duaları eşidirdim, ancaq o, özü barədə heç dua etmədi. Soruşdum: “Ya ana, niyə başqaları üçün dua etdiyin kimi özün üçün dua etmədin?”. Cavabında Həzrət (s.ə.) buyurdu: “Əziz oğlum, əvvəl qonşular, sonra evin içi”.
Xanım Zəhra (s.ə.) Ramazan ayının son 10 gününü də gecələr əhya saxlayar, ev əhlini də bu ibadətlərinə sövq edərdi.
Xanım (s.ə.) həm də Quranın aşiqi idi. Onu çox sevər, ayələrini əzbər bilər və hətta ev işlərini görəndə belə onlardan oxuyardı.
Həzrət Fatimə (s.ə.) bütün vücudu ilə Allahın hizbinə sarılmış və bütün işlərində Allaha pənah aparmışdı. Gördüyü, istədiyi hər bir şey ancaq Allahın hikmət və razılığı ilə ölçülürdü. Dualarından birinə diqqət yetirək - gerçəkdən Xanımın (s.ə.) duaları Onun ilahi vücudunu tanımaqda yardımçılardır (Xanım Zəhra (s.ə.) tez-tez Allaha bu dua ilə müraciət edərdi): «“Ey Allah(ım)! Sən qeybdən alim və xilqət üzərində qadirsən. Elə isə mənə ömür nəsib et, məgər bilirsən ki, yaşamaq mənim üçün daha xeyirlidir və mənə ölümü nəsib et, məgər bilirsən ki, ölüm mənim üçün daha xeyirlidir.
Ya Allah, məmnunluq və qəzəb anında Sənin müqabilində təqva və sədaqəti, qənilik və fəqirlik məqamında qənaəti diləyirəm.
Ya Allah, Səndən tükənməyən həzz, bitməyən sevinc, aqibətindən məmnunluq, ölümdən sonra gözəl həyat diləyirəm. Və Səndən Sənin Camalına baxmağı, Səninlə ağır bəla və ya üsyankarlığa yol vermədən görüşünə səy etməyimi diləyirəm.
Bizi iman ilə zinətləndir və hidayət olunan və hidayət edənlərdən qərar ver, ey aləmlərin Rəbbi!”
Allah Təala ölümü xeyirli bilərsə, Xanım ölümü istər, həyatı xeyirli bilərsə, yaşamağı arzulardı.
Xanımın atası Rəsuli-Əkrəmin (s) onun üçün yoldaş və köməkçi qərar verdiyi təsbihi də heç vaxt tərk etməzdi. Məlum olduğu üzrə Xanım Zəhra təsbihi 34 dəfə təkbir, 33 dəfə təsbih və 33 dəfə təhmiddən ibarətdir. Xanım Zəhra (s.ə.) təsbihi o qədər mübarək bir zikrdir ki, Allah Təala hər vacib namazdan sonra onu tərk etməyənin günahlarını bağışlayacağını və cənnəti ona vacib edəcəyini buyurmuşdur.
Xanım Zəhranın (s.ə.) vücudunun Allahla ayrılmaz bağlılığını, Qurbi-İlahi məqamında olmasını etdiyi dualarla bərabər, atası Rəsuli-Əkrəmin bir mübarək kəlamı da şəhadət verir. Belə ki, Xanım Zəhra (s.ə.) barədə Həzrət Peyğəmbər (s) buyurmuşdur: “Allaha iman Fatimənin qəlbinə o qədər dərin nüfuz etmişdir ki, o, özünü Rəbbinə ibadətə ola biləcək bütün müdaxilələrdən (dünyəvi maneələrdən) azad etmişdir”.
Başqa bir yerdə Xanımın (s.ə.) Allahla bağlılığını, “Eynullah” məqamını Həzrət Peyğəmbər (s) belə aşkar edir: “Ya Fatimə! Allah sənin razılığınla (məmnun olmağınla) məmnun və sənin məyusluq və narazılığınla qəzəbli olar”.
Bəşər övladı Xanımın (s.ə.) ali məqamı, vücudunu təsvir və təxəyyül etməkdə acizdir. Hər nə deyilsə, onun varlığının ancaq müəyyən məqamlarını və dəfə-dəfə solğun surətlərlə çatdıra bilər. Bəhsi kamala yetirməkdə acizliyimi daha artıq təzahür etdirməməyim üçün onu Allah Təalanın Peyğəmbərə (s) verdiyi müjdə ayəsi ilə xülasə etməyi üstün bilirəm: «(Ya Peyğəmbər!) Həqiqətən, Biz sənə Kövsər əta etdik!» («Kövsər» surəsi, ayə 1)

Leyla Abbasova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

XANIM ZƏHRA (s.ə.) və İLAHİ TƏLİM-TƏRBİYƏ

Allah ən çox sevdiyi bəndəyə ən qiymətli hədiyyəsini əta edər. Həzrət Muhəmməd (s) də Allah dərgahında xüsusi şərafət və məqama malik peyğəmbərdir. Şəninə “Kövsər” surəsi nazil olan Xanım Fatimə (s.ə.), atasına ilahi bir bəxşiş, dəyəri sözlə ifadə olunmayacaq qədər misilsiz bir hədiyyədir. Həqiqətən də Zəhradan (s.ə.) qiymətli hədiyyə ola bilərmi?
O, Allahın seçdiyi, bütün əxlaqi gözəlliklərlə zinətləndirdiyi, ali kamalları bəxş etdiyi bir nəcib varlıqdır. O şəhadətindən sonra da dirilik irsi qoyub gedən xanımdır. O, hərəsi öz dövrünün yol göstərən cirağı olan imamların Anasıdır. Məsumların anası, atası təsadüfi seçilə bilməz. Mütləqdir ki, bu ilahi missiyanı daşıyan nur parçaları özləri də başlanğıcını nur ceşməsindən götursünlər. Bəli, Xanım Fatimə (s.ə.) nur ceçməsi və dirilik qaynağıdır.
O, Allahdan vəhy alan peyğəmbər vücudunun bir parçasıdır. Həzrət Fatimeyi-Zəhra (s.ə.) atasının ümmətindən istədiyi sevginin ünvanıdır. Nübuvvət və risalət evində tərbiyələnmiş, dünya və axirət xanımlarının xanımıdır.
Peyğəmbər (s) buyurub: “Fatimə mənim gözümün nuru, bədənimin bir parçası, qəlbimin meyvəsidir”.
Haqqı “eynul-yəqin” ilə görən gözün nuru sizcə necə ola bilər?
Meraca ucalan bədənin bir parçası sizcə necə ola bilər?
Vəhy enən pak qəlbin meyvəsi sizcə necə ola bilər?
Əlbəttə ki, qəzəbiylə Allah qəzəblənəcək qədər, sevinciylə Allah sevinəcək qədər qiymətli, əziz və dəyərli.
Dünyaya gələcəyi atasına müjdə olan Xanımın evliliyi belə ilahi vəhyin buyruğu ilədir: «Ey Peyğəmbər! İşığı işıqla - Fatiməni Əli ilə evləndir».
Xanım Zəhranın dünyaya gəlməsi, ailə qurması, ümumiyyətlə bütün yaşamı ilahi təqdiratla həyata keçmişdir. Onun həyatını araşdırsaq, hələ körpə yaşlarından atası Peyğəmbərin (s) qayğısına qalması, ona nəvaziş göstərərək insanların ən şərəflisi tərəfindən “atasının anası” adını qazanması, sonralar incə, zərif bir varlığın atasının vəsiyyəti və həyat yoldaşının qəsb olunmuş haqqını qoruması uğrunda mübarizə aparmasını görəndə bu həya və iffət rəmzi olan heyrətamiz vücudda təzadların olmasının şahidi oluruq. Buna izah onun öz əməllərinə Rəbbinin məsləhəti ilə qərar verməsi, elminin ilahi bir elm mənbəyindən qaynaqlanması, əxlaqının ilahi bir lüftlə tərbiyələnməsi ola bilər.
Məsumlardan gələn hədislərdə “Allah bizi insanlara, Xanım Zəhranı isə bizə höccət gəndərmişdir” - deyə qeyd olunur. İmamlar da peygəmbərlər kimi ilahi təlim görmüş, ilahi təqdiratla təyin olunmuş, ilahi elmlə zinətlənmişlər. Bir-birinə ötürülən ilahi elm, əxlaq, kamal zəncirinin ilk bəndi olan xanım Zəhra (s.ə.) həm atası peygəmbərdən, həm də birbaşa Allahdan tərbiyə alan və özündən sonra hidayət yolçuları olan İmamları (ə) da tərbiyə edən bir məsumədir.
Fatimə (s.ə.) cavan ağac kimi vəhy işığının kölgəsində böyümüşdür. O, azadlıq və ədalət meyvələrini yetişdirərək Quranın buyurduğu kimi «Şəcəratun Tayyibətun»un (yaxşılar ağacı) başlanğıcı adını almışdır. O xanımı tanımaq üçün elə onu mədh bu ləqəbin izahı kifayətdir.
«Xoş bir söz kökləri yerdə möhkəm olub budaqları səmaya ucalan gözəl bir ağac kimidir». (“İbrahim”, 24)
Zəmanənin İslam alimlərindən biri olan Seyyid Kamal Heydəri ağa bu ayəni belə açıqlayır: Ayədə qeyd olunan kökləri yerdə möhkəm dayanmış ağac - Allaha imandir. Onun kökü sabitdir və bu - tövhiddir. Səmaya ucalan budaqları isə kəramətli əxlaqlardır. Ədalət, şücaət, iffət və s. kimi. İndi daha aydın başa düşülür ki, Xanım niyə bu adla adlandırılmışdır. Həzrəti Fatimə (s.ə.) əsli tövhid üzərində dayanan, budaqları da gözəl əxlaqlardan ibarət olan bir ağacdır.
Hədislərdən məlumdur ki, Allahin 99 adı var ki, bunlar da 99 əxlaqdır, 99 kamaldır. Xanım bu əxlaqların hamısının daşıyıcısı idi. Çünki, o, Allahın əxlaqı ilə əxlaqlanmış, bütün iradələrini Allahın iradəsində qərq etmişdir.
Bütün fəzilətlər gənc bir fidanda necə də zirvə nöqtəsində, necə də kamil şəkildədir! Burada aşıq-aşkar ilahi bir tərbiyənin, ilahi bir bağlantının izləri və əlamətləri var.
Xanımın Allaha bağlılığı, ibadətində mütılik və təslimiyyəti, ilahi lütflə əməlin təkcə zahirini deyil, batinini də görərək ondan çəkinməsi və ya yerinə yetirməsi onun Rəbbani bir tərbiyəyə sahib olmasından, daim Ruhul-Qudsla ünsiyyətdə olmasından xəbər verir.
Bu mübarək vücudun qısa ömrü o qədər zəngin, kamil və ibrətamizdir ki, əsrlər ötdükcə bu “həqiqi qadın nümunəsi” heç vaxt köhnəlmir, əksinə 14 əsrlik yaşına baxmayaraq daim müasirlik və təravətlik ətri saçır.

Günel Hüseynli,
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

İtkin məzar

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim!

Gecə, zülmət, qaranlıq. Ətrafa cökən dərin bir səssizlik. Peygəmbər (s) şəhəri - Mədinə. İnsiz-ətərsiz və dərin yuxuya getmiş şəhər. Rəsulundan (s) bir necə ay öncə ayrılmış boynu bükük, miskin məkan. Peyğəmbər (s) məscidi - ətri-təravəti cəkilən səcdə yeri, vəhy kəlmələrinə və kamil insan tərbiyəsinə qəribsəyən minbər. Məscidə çıxışı - qapısı-qapısına açılan Əhli-beyt (ə) evi. Bir kiçik ev ki, aləmlərə sığmayan kədərin, sözlərə, kəlmələrə bəs etməyən qüssənin - bir hüzünlü gecənin şahidi. Qaraya bürünmüş, gözü yaşlı, qəm və kədər dəryasında boğulan ev əhli. Üzü qibləyə uzanmış mütəhhər vücud. Dövrə vurub için-için səsssizcə ağlayan pak vücudlar. Solub gedən, ətri duyulmayan Rəsulun (s) əmanət adlı ilk nişanəsi. Atasının anası, dərdlərinin davası, bədəninin parası olan xanim (s.ə) ilk olaraq qovuşur Rəbbinə və Rəsuluna (s).
Gecə, zülmət, qaranlıq. Bəqi məzarlığı. Bir necə nəfərin müşayətilə aparilan müqəddəs cənazə. Nə cənazə? Kulli mələkut aləminin, yüz iyrmi dörd min peyğəmbərin və daha kimlərin müşayət etdiyi cənazə. Ayrılıq məqamı, həsrət qovğası - torpağı yenidən pak edən vücud nişanəsiz torpağı qoynuna alır. Saxlamır özündən sonra heç bir iz, qoymur üzr yeri onu incidənlərə, dil yarası vuranlara, risalətə uyğun davranmayanlara, əmanətə namərdcəsinə xəyanət edənlərə. Layiq bilmir onları cənazəsini müşayət etməyə, cənazə namazını qılmağa, şəfaət almağa.
Qalır gizlində qəbri onu sevənlər üçün də. Dolanarkən Bəqini həsrətlə baxır ətrafa, bəlkə bir nişanə ola, tanıtdıra o qəbri onu sevən insana. Alır o həsrətin yanğısını saxlayıb məsafəni Məscidul-Nəbidən (s), elə Bəqidəki 4 İmamın (ə.s) mütəhhər məzarından. Yollanır Kufəyə, Kazımeynə, Samirraya. Dolub daşan kədərlə üz tutur Kərbəlaya. Dolanır başına Məşhədin, Cəmkəranın. Ta ki sorağı olsun Fatimeyi-Zəhranın (s.ə.).
İllərlə, əsrlərlə davam edir bu hali-əhval. Aşiqlər dolanırlar nuri mütəhhərlərin - pak hərəmlərin dövrəsinə. Şadlıqlarını şadlıq kimi, kədərlərini kədər kimi qarşılayırlar. Xanım (s.ə.) da dolanır tək-tək onu sevib balalarının məzarlarına dolananların başına. Olur Allahla öz sevənləri arasında müqəddəs bir vəsilə. Eşıdır hər deyilən səmimi salamı, salavatı, oxunan «Təvəssül»ü, «Kumeyl»i, saxlanan əzani, matəmi.
Bir qaim olan məzarimz, bir Qaim olan İmamımiz (ə.f.) var bizlərin. Qaim olan məzarın tək ziyarətcisi qaim olan İmam (ə.f). Gözlərdən, nəzərlərdən itkin İmam (ə.f) hər gün ağlayır, sızlayır, əza saxlayir o itkin məzarın kənarında. Açaraq əllərini dua edir bizləri - o həsrətliləri, o miskinləri və daim qəlbi yaralıları. Oxuyur daim «Fərəc» duasını. İstəyir zühurunu. Aşkar edib tanıtmaq ücün o şərafətli, mütəhhər, gözlərdən xali məzarı.
Bizlərsə toplanarkən o hərəmlərin dövrəsinə pənah aparırıq ilk növbədə məzlum xanım (s.ə.) qapısına. Bu elə qapıdır ki, onun vasitəsilə acılır üzümüzə digər bağlı məsum qapılar. Ərz edərək: «Ya xanım (s.ə.), biz gəlmişik. Dil yarası, əl silləsı, od şöləsilə gəlməmişik. Aç qapını üzümüzə. Göz yaşı ilə, açılan əl duası ilə, köz bağlamayan qəlb yarası ilə gəlmişik».
Yetimik, kimsəsizik, qəlbi sınıqlar kimi döyürük qapını eşqlə, məhəbbətlə, sədaqətlə. Döyürük o sınan qapını. Yandırılan qapını. O qədər sınan qapımız, od vurulan evimiz, sillə dəyən cismimiz, qəsb olunan torpağımız, əl-ayaq bağlanan vücudumuz var ki. Tanıdaraq özümüzü xalis əməl, pak niyyətlə, eşitdirərək səsimizi səmimi dua, şövqlü ibadətlə, təsdiqləyərək intizarı yorulmadan fərəcə xidmətlə - onda açilar qapı da, edilər şəfaət də, sayılarıq əsl tərəfdar da, sevər bizi Əhli-beyt (ə) də. Tapılar onda itkin məzar da, gələr nəhayət ki, bu intizarın sonu da…

Əli Ağayarov
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi

Allah eşqi ilə nurlanan qəm evi…

Yaşadığımız günlər «Əyyami - Fatimə»yə, yəni Mühəmməd Peyqəmbərin (s) əziz qızı Fatimeyi Zəhranın (s.ə.) şəhadət günlərinə təsadüf edir. Sual yarana bilər ki, niyə gününə deyil, günlərinə? Çünki, o Məsumun (s.ə.) şəhadət tarixi dəqiq məlum deyil. Daha dəqiq desək, bu tarixlə bağlı bir neçə rəy mövcuddur. Tarixçilərin bir qismi bu günün qəməri təqvimi ilə Cəmadiul-əvvəl ayının 13-ü, bəziləri isə Cəmadius-sani ayının 3-ü olduğunu (bu il müvafiq olaraq may ayının 19-u və iyunun 8-nə təsadüf edir) bildirirlər. Belə ki, bəzi hədislərdə Xanım Zəhranın (s.ə.) Peyqəmbərin (s) vəfatından 75 gün, digərlərində isə 95 gün sonra bu dünyadan köçməsi göstərilmişdir. Buna görə də göstərilən iki ən məşhur tarix arasındakı müddəti musəlman dünyası matəm saxlayır.
Tarixə nəzər salarkən bəzən çox təəccüb doğuran, bəzən kədərli, bəzən isə çox şərəfli məqamlarla rastlaşırıq. Maraqlıdır ki, haqqında yazmaq istədiyimiz Peyqəmbər (s) qızı Xanım Zəhranın (s.ə.) həyatı ilə yanaşı, şəhadəti hər üç məqamı özündə əks etdirir. Bəşərə nicat gətirən, son Peyqəmbər olan Mühəmməd (s) «Fatimə bədənimin parəsidir. Kim onu sevindirsə, məni sevindirib, kim ona pislik etsə, mənə pislik edibdir» kəlməsini onun haqqında söyləmiş, o Xanımın (s.ə.) dünya və axirət məqamını ümmətinə tanıtmışdı. Lakin, buna baxmayaraq Peyqəmbər (s) əbədiyyətə qovuşan kimi, o Həzrətin sözləri unudulur və Xanımın (s.ə.) haqları tapdalanır. Hətta vəziyyət o yerə çatır ki, müsəlman adına iddialı ünsürlər Xanımın (s.ə.) Peyqəmbər (s) izləri olan evinə icazəsiz girərkən, Xanım (s.ə.) qapı arxasında qalıb zədələnir və elə bu da onun bir müddətdən sonra şəhadətinə səbəb olur.
Necə kədərlənməyəsən, necə təəccüblənməyəsən bu nadanlığa? Lakin, eyni məsələyə digər prizmadan baxarkən şərəfli bir şəhadət səhnəsi görünür. Əyilməzlik, zəmanə zalımlarının sındıra bilmədiyi şücaət və iradəyə maliklik Xanımı (s.ə.) qalib edir. Sual əmələ gələ bilər ki, necə yəni qələbə? Bəs axı Xanım Zəhra (s.ə.) faktiki olaraq öldürülür, zalım insanlar isə illərlə hakimiyyətdə qalır? Doğrudur, zahiri qələbə zalımların olur. Amma Xanımın (s.ə.) vəsiyyətinə əsasən onu incidənlərin onun dəfnində iştirak etməməsi üçün Əlinin (ə) Xanımı (s.ə.) gecə ikən gizli dəfn etməsini eşidən zaman həmin «qələbə çalanlar» kor-peşman olur. Qəbri tapıb istəyir ki, Peyqəmbərin (s) yeganə yadigarı olan Fatimeyi Zəhra (s.ə) üçün cənazə namazı qılıb, savab yiyəsi olsun (əlbəttə Əli (ə) bunun qarşısını alır). Sual yaranır. Əgər bunlar həqiqi qalib idilərsə, bu halda nədən narahat idilər?
Qurani - Kərimin «Şəhidlərə ölü deməyin» çağırışı ən gözəl nümunədir ki, fiziki ölüm hələ həyatın başa çatması demək deyil. Və yaxud başqa bir misal. İmam Hüseynin (ə) şəhadətindən 14 əsr keçməsinə baxmayaraq, onun müsibəti hər zaman xatırlanır və onun qatillərinə hələ də lənət göndərilir.
Belə hadisələr İslam dünyasında zaman-zaman baş vermiş və həqiqi əqidə sahibi olan müsəlmanlar Allahın nəsib etdiyi sınaqlardan şərəflə çıxmışlar.
Xanım Zəhra (s.ə.) bugünkü gənc nəslə də böyük bir örnəkdir. Dünyada minlərlə bacılarımız Zəhra (s.ə.) yadigarını - hicabı yaşatdıqları üçün min cür əzab-əziyyətlə qarşılaşır. Əlbəttə, 14 Məsumun (ə.s.), xüsusilə Xanımın (s.ə.) həyatı ilə müqayisədə bu çox kiçik və dözülməsi asan olan məsələlərdi. Əbədi səadəti, Allahın razılığı və sevgisini qazanmaq üçün səbrlə silahlanıb, hər kəs bacardığı kimi zülmkarlarla mübarizə aparmalıdı. Ən azı dualarıyla.
Zalımlara zillət, vicdanlı insanlara hidayət, Xanım Zəhra (s.ə.) şəfaəti və hər iki dünyada Xanım Fatimeyi Zəhrayla (s.ə.) məşhur olmaq diləyi ilə…

Günay Həsənova
İmam Sadiq (ə) adına İslam Maarifi Akademiyası
«Dəyərlər» Dini Jurnalistika Məktəbinin dinləyicisi